Stopa końsko – szpotawa

24 sierpnia 2021
pexels-cottonbro-7186633-1200x800.jpg

Przyczyny powstawania stopy końsko-szpotawej?

Niestety, ale rzadko zdarza się, że poznajemy etiologię tej wady w poszczególnych przypadkach. Mówimy wtedy o pochodzeniu idiopatycznym, czyli niejasnym. Natomiast przyczyny, jakie poznano i wymieniamy, jako skutkujące powstaniem wady to:

  • ułożeniowa – związana z nieprawidłowym ułożeniem stopy w macicy
  • genetyczna – związana z mutacjami genetycznymi
  • neurogenna – związana z chorobami nerwowymi wrodzonymi, np. dziecięcym porażeniem mózgowym
  • teratogenna – związana z używaniem narkotyków, leków podczas ciąży lub w wyniku infekcji wirsuowej

Objawy stopy końsko-szpotawej

Główne objawy wady są skorelowane z jej nazwą, otóż:

  • ustawienie końskie – oznacza, że pięta skierowana jest do góry z jednoczesnym zgięciem podeszwowym (jakby stało na palcach)
  • ustawienie szpotawe – wewnętrzna krawędź podciągnięta do góry, a stopa opiera się na bocznym brzegu odwracając przednią część stopy

Dodatkowo:

  • nadmierna supinacja – podeszwa stopy skierowana w górę
  • nadmierne wydrążenie łuku podłużnego – stopa układa się w delikatny łuk
  • zanik mięśni trójgłowych łydki i piszczelowego tylnego

Są to bardzo rozpoznawalne symptomy, które umożliwiają szybką reakcję i skuteczną terapię.

Metoda Ponsetiego

Stosowanie tej metody w wielu krajach całego świata poskutkowało tym, że w 95% przypadków wada jest zlikwidowana. Jest to sposób prowadzenia terapii, który efektywnie zastępuje leczenie operacyjne szczególnie, że koszty leczenia, szanse komplikacji są znacznie mniejsze i jest to małoinwazyjne.

Piewsza faza tej terapii polega na zmianie ustawienia stopy  i unieruchomienia jej w gips korekcyjny. Sięga on poziomu uda i zmieniany jest, co tydzień. Po mniej więcej 4 tygodniach stopa powinna mieć poprawioną szpotawość, supinację oraz częściową końskość.

W znacznej większości trzeba jeszcze przeprowadzić zabieg podskórnego nacinania ścięgna Achillesa, tzw. tenotomii przezskórnej. Uzyskujemy wtedy całkowitą korekcję ustawienia końskiego. Następnie nakłada się opatrunki, które zmienia się przez 3 tygodnie, co tydzień. Czasami możliwe, że zostanie założony ponownie gips korekcyjny na 4 tygodnie, ze zmianą co dwa.

Drugim etapem terapii jest rozpoczęcie stosowania ortezy zwanej szyną Denis – Browne’a. Wyglądające, jak buty mocowane na szynie stosowane są początkowo prawie przez całą dobę. Jednak z biegiem czasu zmniejsza się czas noszenia, przy 12. miesiącu życia jest to 12 godzin na dobę, a dzieci pomiędzy 1, a 3 rokiem życia używają szyny tylko podczas snu.

Powodem, dla którego terapię stosuje się do 3. / 4. roku życia jest możliwy nawrót, do którego młode tkanki mogą doprowadzić, przy nieprawidłowym przebiegu terapii. Żeby uskutecznić rehabilitację należy pracować również nad rozciąganiem przykurczonych tkanek przed zastosowaniem opatrunku gipsowego nawet kilka razy dziennie, a następnie w drugim etapie przy zastosowaniu szyny Denis – Browne’a nadal potrzebne jest wzmacnianie i rozciąganie tkanek.