Baza wiedzy

Trening zdrowotny osób starszych pełni nie tylko funkcje profilaktyczne, ale także lecznicze. Nie raz udowodniono już, że trening dla seniora jest jednym z najbardziej efektywnych sposobów zapobiegawczych w kontekście problemów zdrowotnych. Ćwiczenia dla seniora w podeszłym wieku niosą za sobą szereg korzyści. Ich regularne wykonywanie nie tylko podnosi jakość życia osób starszych (lepsza staję się również kondycja psychiczna), ale także poprawia elastyczność tkanek okołostawowych, funkcjonowanie układu oddechowego, odpowiada ze obniżenie ciśnienia tętniczego i bez wątpienia wspiera układ odpornościowy. Kiedy tryb życia osób starszych zmienia się na bardziej aktywny, ryzyko chorób osób starszych również zmniejsza się, głównie tych sercowo-naczyniowych, ale nie tylko. Cukrzyca, osteoporoza, walka z nadprogramowymi kilogramami czy dyslipidemia to także schorzenia, w których wdrożony odpowiedni trening polepsza stan zdrowia osoby starszej. Rozpoczęcie treningu dla seniora może być przełomowym momentem w walce o jego lepsze zdrowie.

Ćwiczenia dla osób starszych mogą przybierać przeróżną formę. Wybór treningu dla seniora będą warunkowały czynniki takie jak jego wiek, stan zdrowotny, aktualne samopoczucie czy cel, który chce osiągnąć poprzez trening ruchowy. Bez względu na to jaką finalnie formę przybierze trening fizyczny dla osób starszych, jedno jest pewne – wpływ aktywności fizycznej na zdrowie osób starszych jest bez wątpienia pozytywny, a aktywność ruchowa podczas procesu starzeni się odgrywa rolę prozdrowotną.

O tym, że trening siłowy dla seniora niesie wiele korzyści takich jak zwiększenie siły mięśniowej (co często może zmniejszyć dolegliwości bólowe w obrębie układu ruchu), koordynacji, wytrzymałości i równowagi wiemy zapewne wszyscy, ale czy wiedziałeś też, że umiarkowana aktywność fizyczna odpowiada także za:

• zmniejszenie podatności na infekcje,
• zmniejszenie ryzyka zachorowania na nowotwory jelita grubego i piersi,
• zmniejszenie prawdopodobieństwa zachorowania na depresję,
• dobrą sprawność umysłową osób w podeszłym wieku,
• czy łagodzenie dolegliwości bólowych?

Brak uczestniczenia w jakiejkolwiek formie aktywności fizycznej może nieść wiele negatywnych skutków dla zdrowia. Zaprzestana na dłuższy czas aktywność fizyczna seniorów ma szanse doprowadzać do zwiększenia się ryzyka zachorowania na wiele chorób przewlekłych, a one w najcięższych przypadkach nawet do zgonu. Dlatego tak ważne jest, aby osoby starsze wykonywały ćwiczenia i pozostawały ciągle aktywne, na tyle, na ile jest to możliwe. Siedzący tryb życia osób starszych i brak ruchu mają niekorzystny wpływ na funkcjonowanie wielu układów w organizmie, od których zależy jakość życia osób starszych.

Poniżej opisane metody treningowe mogą mieć znaczący wpływ na poprawę jakości życia osób starszych, poprzez angażowanie danych grup mięśniowych i receptorów nerwowych (np. czucia głębokiego) angażowanych w czynnościach życia codziennego. Wysiłek fizyczny osób starszych powinien być dobierany indywidualnie do ich potrzeb i jednostek chorobowych we współpracy pacjenta ze specjalistą. Aktywność fizyczna związana z wiekiem oferuje naprawdę wiele opcji, a terapia ruchem może przyjmować przeróżne formy. Od ćwiczeń wykonywanych w zaciszu domowym, do miejsca, w którym prowadzone są zajęcia grupowe takie jak np. gimnastyka dla seniorów, aż po indywidualną pracę. Jak już wiemy, zalety aktywności fizycznej seniorów są duże i bez wątpienia poniższe przykłady ćwiczeń mogą być z powodzeniem wpisywane w trening zdrowotny dla osób starszych.

Ćwiczenia rozciągające dla seniorów – ćwiczenia fizyczne dla osób starszych o charakterze zwiększającym zakresy ruchu to dobry wybór dla seniorów zmagających się z przykurczami. Ważne jest, aby podczas ich wykonywania nie robić gwałtownych ruchów a przed rozpoczęciem wykonać delikatną rozgrzewkę.

Ćwiczenia siłowe dla osób starszych – trening oporowy a starzenie się? Czy to idzie ze sobą w parze? Jak najbardziej! Trening oporowy dla osób starszych przynosi wiele korzyści, głównie zwiększa siłę mięśniową i podnosi wydolność fizyczną.

Ćwiczenia równoważne dla osób starszych – są bardzo cenne w geriatrii, ponieważ ich systematyczne wykonywanie zapobiega upadkom, które stanowią bardzo duże zagrożenie dla życia i zdrowia osób starszych.

Kinezygerontoprofilaktyka to utrzymanie i poprawa sprawności psychoruchowej seniorów za pomocą treningu zdrowotnego. Tylko jakie są rodzaje treningów dla osób starszych?

• Trening oporowy u osób starszych (określany również jako trening siłowy osób starszych)
• Trening wytrzymałościowy
• Trening funkcjonalny
• Trening równoważny

Trening siłowy u osób starszych – przyjrzyjmy się mu bliżej

Trening siłowy u osób starszych bez wątpienia jest wskazany, nie należy jednak zapominać o zasadach bezpieczeństwa jego wykonywania takich jak:

• obciążenie początkowe i jego progresja powinny być niższe, niż w przypadku zdrowych, młodych osób,
• aktywność ruchowa w starzeniu się powinna być zaplanowana w taki sposób, by unikać przeciążeń,
• senior powinien unikać zbyt silnego zaciskania chwytu (zbyt długa izometria), ponieważ może to pobudzić układ krążenia u osób starszych i doprowadzić do wzrostu ciśnienia krwi podczas aktywności fizycznej,
• trening siłowy osób starszych powinien być wykonywany pod okiem specjalisty, z ciągłym monitorowaniem parametrów hemodynamicznych takich jak tętno, czy ciśnienie krwi,
• ruch dla osób starszych jest wskazany, należy jednak pouczyć pacjenta o konieczności zgłaszania objawów takich jak: gorsze samopoczucie, zawroty głowy, czy duszności,
• aktywność fizyczna osób starszych zawsze powinna być poprzedzona rozgrzewką,
• trening osób starszych powinien być przede wszystkim dopasowany do aktualnego stanu pacjenta zarówno funkcjonalnego, jak i klinicznego.

Sarkopenia to choroba dotykająca wiele starszych osób, pojawiająca się wraz z wiekiem. Charakteryzuje się stopniowym zmniejszaniem masy mięśniowej, a co za tym idzie, obniżaniem siły i sprawności fizycznej osób starszych.

Podstawowym elementem profilaktycznym i łagodzącym skutki tej choroby jest oczywiście trening fizyczny dla osób starszych. Rozpoczęcie treningu dla seniora w tej sytuacji będzie niosło pozytywne skutki. Najskuteczniejszy w sarkopenii jest trening siłowy dla osób starszych.

Trening oporowy u osób starszych

Trening oporowy a sarkopenia? Trening oporowy u osób starszych przynosi naprawdę zadowalające efekty w walce z sarkopenią. Ćwiczenia siłowe dla osób starszych cierpiących na tę chorobę mogą być w pełni bezpieczną formą aktywności nawet dla bardzo zaawansowanych wiekowo seniorów (nawet powyżej 80 roku życia). Trening siłowy u osób starszych sprawia, że zwiększa się zarówno siła mięśniowa, jak i wydolność organizmu. Obciążenie treningowe ustalane jest na podstawie wyznaczenia maksymalnego obciążenia, które można podnieść.

Trening siłowy u osób starszych cierpiących na sarkopenię bez wątpienia jest wskazany, nie należy jednak zapominać o zasadach bezpieczeństwa jego wykonywania.

Osteoporoza to jednostka chorobowa dotykająca szkielet, powoduje obniżenie się odporności mechanicznej kości, a co za tym idzie, zwiększone ryzyko złamań.

Ćwiczenia dla osób starszych chorujących na osteoporozę wywierają pozytywny wpływ na zdrowie, o ile nie przybierają formy sportu wyczynowego. Szczególnie zalecane ćwiczenia fizyczne dla osób starszych to ćwiczenia aerobowe (wytrzymałościowe) i ogólnousprawniające. Aktywność fizyczna osób starszych zawsze poprzedzona powinna być rozgrzewką, a w przykładowym treningu właściwym wykonywane powinny być kolejno następujące ćwiczenia:

• ćwiczenia poprawiające zakres ruchu i rozciągające,
• ćwiczenia wzmacniające – w tym ćwiczenia ogólnokondycyjne, czy trening siłowy dla osób starszych,
• ćwiczenia rozluźniające – na przykład trening autogenny

Aktywność fizyczna w podeszłym wieku może przyjmować różne formy. Należy jednak zawsze pamiętać o tym, że trening zdrowotny osób starszych powinien być indywidualnie dobrany, a w niektórych przypadkach nawet nadzorowany, przez specjalistę. Ćwiczenia dla seniora w podeszłym wieku bez wątpienia przynoszą wiele pozytywnych skutków, jednak gdy są nieprawidłowo wykonywane, mogą doprowadzić do stanu zagrożenia zdrowia, a nawet życia. W zależności od doboru ćwiczeń, czy aktywności fizycznej seniorów, korzyści te mogą różnić się między sobą. A więc, jaka może być aktywność ruchowa osób starszych i jakie niesie za sobą zalety?

• aktywne ćwiczenia bierne z zaangażowaniem ośrodkowego układu nerwowego – utrzymanie odpowiedniego ruchu stawowego i stymulacja czucia głębokiego,
• ćwiczenia czynne – zwiększanie świadomości ruchów, poprawa zakresu ruchomości,
• ćwiczenia z oporem – utrzymanie siły mięśniowej lub zwiększanie jej i wydolności,
• ćwiczenia wytrzymałościowe (np. nordic walking czy trening cardio i zdrowie) – zwiększenie tolerancji wysiłku
• ćwiczenia koordynacyjne – zwiększenie zdolności do wykonywania złożonych ruchów,
• ćwiczenia równoważne dla osób starszych – utrzymanie siły mięśniowej, zmniejszenie ryzyka upadków i kształtowanie reakcji obronnych na wypadek jego wystąpienia,
• tai-chi lub joga jako forma aktywności seniorów – skoordynowanie ciała z oddechem uspokojenie, a także wywarcie pozytywnego wpływu na utrzymanie odpowiedniej postawy ciała i równowagę,
• taniec – kształtowanie prawidłowej postawy, poprawa równowagi. Może być stosowany także jako forma psychoterapii,
• pływanie – (forma wysiłku sprawdzająca się szczególnie u osób, u których ból i zmiany zwyrodnieniowe utrudniają podejmowanie aktywności ruchowej) zwiększa wytrzymałość i poprawia wydolność fizyczną,
• ćwiczenia oddechowe – (w tym nauka prawidłowego oddychania) aktywacja i wzmocnienie przepony oraz lepsze funkcjonowanie układu oddechowego,
• ćwiczenia rozluźniające i relaksacyjne – zmniejszenie podwyższonego napięcia mięśniowego, w tym także psychicznego,
• ćwiczenia zwiększające zakresu ruchu – likwidacja przykurczy stawowych i zwiększonego napięcia,
• ćwiczenia czynności dnia codziennego – uwzględniają tryb życia osób starszych i w zależności od indywidualnych potrzeb dobierana jest odpowiednia aktywność fizyczna związana z wiekiem pacjenta i jego aktualnymi potrzebami,
• ćwiczenia lokomocji – nauka chodu czy zmian pozycji zwiększają bezpieczeństwo pacjenta, a także jego samodzielność oraz ułatwiają codzienne funkcjonowanie osoby starszej.

Nie są to wszystkie formy aktywności i metody treningowe dla seniorów, które można podejmować. Wybór treningu jest o wiele większy. Korzyści treningu dla seniora przyniesie każda bezpieczna i dobrana przez specjalistę indywidualna forma aktywności fizycznej. Warto eksplorować temat treningu osób starszych oraz temat usprawniania seniorów, ze względu na nasze starzejące się społeczeństwo, co jest równoznaczne ze wzrostem liczby seniorów.

Na choroby zapalne stawów o podłożu immunologicznym choruje wiele osób. Skutkiem postępującego rozwoju tej choroby może być nawet niepełnosprawność i przedwczesna śmierć, dlatego tak ważne są postawienie trafnego rozpoznania i wdrożenie leczenia, które przeprowadzone poprawnie może i nie jest w stanie wyleczyć pacjenta, ale na pewno umożliwia uzyskanie remisji choroby. A co za tym idzie, uniknięcia przez chorego pojawienia się wielu wyczerpujących objawów, które bez wątpienia znacznie obniżyłyby jakość jego życia. W procesie profilaktycznym i leczniczym fizjoterapia w reumatologii odgrywa nieocenioną rolę. Dobrze zaplanowane i przeprowadzone postępowanie usprawniające doprowadza do przywrócenia sprawności funkcjonalnej, prawidłowych zakresów ruchomości, a także zniesienia bólu chorego.

Zapalne choroby reumatyczne stanowią naprawdę dużą grupę chorób, których objawy i przebieg mogą być naprawdę zróżnicowane. Zazwyczaj obejmują one dysfunkcje mięśni, stawów i kości, a co za tym idzie upośledzają funkcje układu ruchu. Mimo wszystko, wśród wielu niejednorodnych objawów można znaleźć także te cechy kliniczne, które łączą ze sobą choroby reumatyczne. Zaliczamy do nich występującą bolesność ze strony układu ruchu, a także dysfunkcje czynnościowe. Fizjoterapia w reumatologii, czyli tej zróżnicowanej grupie chorób odgrywa ważną rolę.

Podział chorób reumatycznych może być różny, chociażby ze względu na przebieg chorób zapalnych, czy rodzaj zaburzenia funkcji tkanki. Może go warunkować także etiopatogeneza chorób reumatycznych. Najczęstszy jednak podział klasyfikuje je do grup na podstawie miejsca występowania objawów (układowe lub miejscowe), czy ze względu na występujący wskaźnik laboratoryjny (brak lub występowanie czynnika reumatoidalnego). Poniżej znajdują się najczęściej występujące choroby reumatyczne:

Układowe choroby zapalne tkanki łącznej (tzw. zapalne choroby narządu ruchu):

• Reumatoidalne zapalenie stawów – przebieg chorób zapalnych takich jak RZS charakteryzuje się objęciem przez stan zapalny wielu stawów (zazwyczaj symetrycznie). Patologiczne zmiany mogą być także pozastawowe, a także prowadzić do ogólnych patologii systemowych. Stan zapalny w RZS prawie zawsze obejmuje drobne stawy zarówno jednej, jak i drugiej ręki. Zapalne choroby narządu ruchu takie jak RZS mogą prowadzić do niepełnosprawności, a nieleczone nawet do przedwczesnej śmierci;
• Młodzieńcze zapalenie stawów (znane także jako idiopatyczne zapalenie stawów) – młodzieńcze zapalenie stawów, określane również jako MIZS charakteryzuje się zapaleniem stawów ze współwystępującymi objawami takimi jak ból, wysięk, zmniejszenie ruchomości, czy obrzęk. Doprowadza to w późniejszym stadium do pojawienia się zniekształceń w obrębie stawów i zanikania mięśni. Dlaczego znane jest również jako idiopatyczne zapalenie stawów? Ponieważ przyczyna powstawania tej jednostki chorobowej wciąż jest nie do końca poznana;
• Toczeń rumieniowaty układowy – w toczniu rumieniowatym układowym choroba spowodowana jest pojawieniem się zmian zapalnych w obrębie naczyń krwionośnych. Doprowadza to do sytuacji, że objawy kliniczne tej choroby są bardzo różnorodne. Toczeń rumieniowaty układowy może charakteryzować się wystąpieniem na twarzy rumienia o kształcie motyla, ale także zapaleniem stawów, owrzodzeniami w obrębie jamy ustnej, czy nadwrażliwością na światło.
• Młodzieńcze zapalenie skórno mięśniowe – w młodzieńczym zapaleniu skórno mięśniowym choroba zwykle rozpoczyna się w sposób nagły i równolegle dochodzi do zajęcia przez chorobę skóry i mięśni. To jednostka chorobowa, która charakteryzuje się pojawieniem się na skórze rumienia o barwie fioletowej, początkowo na powiekach, ale z czasem może obejmować także policzki, szyje, grzbiet rąk a nawet paznokcie. Mięśnie stają się osłabione i obrzęknięte. Objaw bolesności stawów pojawia się często, ale stosunkowo rzadko ma on związek z ich zapaleniem.

Choroby reumatyczne związane z brakiem czynnika reumatoidalnego (seronegatywne spondyloartropatie) :

• Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) – zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa to choroba doprowadzająca do zapalenia wielu stawów (przede wszystkim krzyżowo-biodrowych i kręgosłupa), ale także więzadeł i struktur okołostawowych. Wszystkie te czynniki finalnie doprowadzają do ograniczenia ruchomości w obrębie kręgosłupa, a w najbardziej poważnych przypadkach nawet do jego całościowego usztywnienia. Do najczęstszych objawów zaliczane są: bóle odcinka krzyżowego, na całej długości kręgosłupa, a także w obrębie klatki piersiowej o charakterze opasującym;
• Łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS)– słuchając o spondyloartropatiach, możemy poznać również jednostkę chorobową jaką jest łuszczycowe zapalenie stawów. Zmiany chorobowe obejmują tu głównie stawy obwodowe, przyczepy ścięgniste, ale także kręgosłup. Objawy są bardzo zróżnicowane i mogą przyjmować postać zaczerwienienia, łuszczących się wykwitów na łokciach, brzuchu, kolanach, czy nawet plecach. A także występować pod postacią zmian na paznokciach czy zabarwień. W obrębie stawów może pojawić się obrzęk, bolesność oraz zaczerwienienie.

Określane jako niezapalne:

• choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa (spondyloartroza) – choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa rozpoznawana jest najczęściej dzięki stwierdzeniu osteofitozy podczas obrazowania radiologicznego (zmian zwyrodnieniowo-wytwórczych w obrębie kręgów). Pierwszorzędnym objawem jest zazwyczaj bolesność w różnych odcinkach kręgosłupa, często o charakterze promieniującym.
• choroba zwyrodnieniowa stawów obwodowych (osteoartroza) – (np. zwyrodnieniowa choroba stawu kolanowego) zwyrodnieniowa choroba stawów obwodowych polega na pojawieniu się patologii zaburzającej równowagę pomiędzy wytwarzaniem, a degradacją chrząstki stawowej. Charakteryzuje się bólami stawów, które przybierają na sile zwłaszcza podczas wprawiania ciała w ruch, a ustają w spoczynku.

Choroba reumatyczna związana z kośćmi i chrząstkami:

• osteoporoza – w osteoporozie choruje głównie układ kostny. Następstwem tej choroby jest zwiększone ryzyko złamań kostnych i zmniejszenie ich odporności ogólnej. Skutki tej choroby zauważalne są pod postacią pogłębienia krzywizn kręgosłupa, utraty wzrostu, czy ułożenia się w jodełkę fałdów skóry na plecach.

Jakie są choroby związane z reumatyzmem?

Inne choroby związane z reumatyzmem to także nowotwory, zaburzenia nerwowo-naczyniowe, sarkoidoza, rumień guzowaty.

Fizjoterapia w reumatologii, włącznie z reumatoidalnym zapaleniem stawów różni się w zależności od tego w jakiej aktualnie fazie jest choroba – w okresie ostrym, podostrym czy w remisji. Usprawnianie pacjentów może przyjmować następujące formy:

• w okresie ostrym – w tym okresie działania fizjoterapeutyczne skupiają się głównie na wykonywaniu ćwiczeń biernych, samowspomaganych, izometrycznych, czynnych (ale tylko w stawach, które nie zostały objęte procesem zapalnym) i oddechowych. Pomocne może być także wdrożenie elementów masażu a także fizykoterapii np. terapia zimnem.
• w okresie podostrym – jeżeli pacjent dawno nie wstawał z łóżka konieczne będą pionizacja, a także nauka chodu (pomocne może okazać się tu zaopatrzenie ortopedyczne). Usprawnianie pacjentów może skupiać się na odzyskaniu pełnej ruchomości w stawach, rozluźnieniu tkanek, wzmocnieniu mięśni, ale także na podejmowaniu działań przeciwbólowych.
• w okresie remisji – podczas tej fazy podejmowane są działania, które mają doprowadzić do przywrócenia pacjenta do stanu sprzed rzutu/choroby.

Spondyloartropatie to zespół chorób reumatycznych o podłożu zapalnym, w których przebiegu dochodzi do zapalenia stawów kręgosłupa, jak i kończyn.
W spondyloartropatiach znajdują się jednostki chorobowe takie jak ZZSK, łuszczycowe zapalenie stawów, zapalenie stawów w przebiegu chorób zapalnych jelit i reaktywne zapalenia stawów.

Etiopatogeneza chorób reumatycznych po dziś dzień nie jest do końca poznana i wciąż postawionych jest w niej wiele znaków zapytania. Wśród przypuszczanych przyczyn powstawania chorób reumatycznych wyróżnia się czynniki genetyczne, zaburzenia immunologiczne, przyjmowane leki, urazy mechaniczne, a nawet choroby nowotworowe.

• farmakoterapia – w różnej postaci, np. za pomocą niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Niestety zastosowanie tej terapii może doprowadzić do powikłań, więc niezalecane jest stosowanie jej w dłuższej perspektywie czasu.
• operacja osób chorych reumatycznie – zwykle jej celem jest zmniejszenie dolegliwości bólowych pacjenta, ale także zminimalizowanie zmian destrukcyjnych. Operacja może być także leczeniem z wyboru w przypadku chęci przywrócenia funkcji układu ruchu lub nawet jako próba zapobiegania inwalidztwu. Wykonywane zabiegi mogą przyjmować charakter zarówno profilaktyczny (ochraniający staw przed destrukcją), jak i korekcyjno-rekonstrukcyjny.

Dobrze zaplanowana fizjoterapia w reumatologii bazuje na informacjach takich jak wiek pacjenta, ograniczenia funkcji jego układu ruchu, stopień uszkodzenia, faza w której choroba aktualnie się znajduję (ostra, podostra, remisja) i nasilenie objawów, a przede wszystkim ustalany jest w oparciu o ocenę funkcjonalną pacjenta.

Cele rehabilitacji

Jak fizjoterapia w reumatologii może pomóc? Cele rehabilitacji ustalane są indywidualnie i mogą być różne, w zależności od jednostki chorobowej, jej dynamiki, wieku chorego, stanu pacjenta, czy jego potrzeb. Ustalenie ich nie należy do prostych zadań, zwłaszcza że zmiany w przebiegu chorób reumatycznych są zazwyczaj wielomiejscowe oraz mają zróżnicowany stopień zaawansowania. Mimo wszystko, cele fizjoterapii w reumatologii skupiają się przede wszystkim na przywróceniu sprawności funkcjonalnej pacjentowi w jak największym stopniu. Tak, aby mógł czynnie uczestniczyć w pracy jak i życiu społecznym.

Kompleksowa rehabilitacja uwzględnia zwykle:

• fizykoterapię – przypisuje się jej działania przeciwbólowe i przeciwzapalne. W obrębie fizykoterapii pacjenci mogą skorzystać z zabiegów takich jak krioterapia, przezskórna elektrostymulacja nerwów, biostymulacja laserem, elektrostymulacja, pole magnetyczne czy hydroterapię.
• kinezyterapię – jej zadaniem jest przywrócenie pacjentowi prawidłowego zakresu ruchomości, ale także podjęcie działań, których celem będzie odżywienie chrząstki stawowej. Kinezyterapia to również nieoceniona forma terapii w walce z przykurczami, czy we wznowieniu prawidłowej pracy mięśni.
• a także zaopatrzenie ortopedyczne.

Nie każdy wie, jak powinien wyglądać prawidłowy oddech. Ćwiczenia oddechowe są idealnym rozwiązaniem dla wielu osób, od płytko oddychających, przez tych z chorobami układu oddechowego, po potrzebujących zrelaksowania się (korzystających z ćwiczeń oddechowych uspokajających). Ćwiczenia oddechowe są również niezbędnym elementem rehabilitacji oddechowej, która swoimi działaniami obejmuje przede wszystkim pacjentów:

• pulmonologicznych (astma, mukowiscydoza, POChP, rozstrzenie oskrzeli, zmniejszona objętość oddechowa, przy niewydolności oddechowej itd.),
• z chorobami neurologicznymi,
• po zabiegach chirurgicznych,
• wentylowanych mechanicznie.

Oddychanie to funkcja, która jest niezbędna do życia każdego człowieka i determinuje bardzo istotne parametry życiowe, jak chociażby długość życia. Polega na doprowadzaniu do tkanek tlenu (wdechem nosem), a następnie odprowadzenia z nich dwutlenku węgla (wydechem ustami). Proces ten zachodzi bez udziału świadomości, co oznacza, że nie musimy myśleć przed wykonaniem każdego oddechu, tylko przychodzi nam to zupełnie naturalnie, dzięki czemu możemy oddychać także podczas snu.

Prawidłowo oddychający człowiek, powinien wykonywać w spoczynku 12-18 oddechów na minutę. Sytuacja wygląda jednak nieco inaczej u dzieci, gdzie w czasie minuty możemy naliczyć nawet od 20 do 30 oddechów, co również będzie mieściło się w prawidłowym zakresie.

W przypadku dorosłego człowieka zwiększona lub zmniejszona liczba oddechów może być sygnałem alarmowym, który może informować nas o występujących chorobach.

• Więcej niż 18 oddechów na minutę — to zwiększona liczba oddechów (tachypnoe), taki zwiększony napęd oddechowy może występować podczas wielu patologii, do których należą: infekcje dróg oddechowych, gorączka, ostry napad astmy, czy napady paniki.

• Mniej niż 12 oddechów na minutę — to zmniejszona liczba oddechów (hiperkapnia), taki stan może również alarmować o różnych patologiach, takich jak uszkodzenia podwzgórza, czy niedoczynność tarczycy.

• Wdech to akt czynny, umożliwia go praca mięśni oddechowych,
• wydech to akt bierny, umożliwia go wyzwolona po zakończeniu skurczu mięśni wdechowych energia elastyczna klatki piersiowej i płuc skumulowana podczas wdechu.

Zaburzona mechanika oddychania i zmniejszenie siły mięśni oddechowych mogą wpływać na zwiększone uczucie duszności, zmniejszenie wydolności wysiłkowej, obniżenie jakości życia, częstsze hospitalizacje, zwiększone uczucie lęku i śmiertelność.

Aby prawidłowo oddychać, wykonuj głęboki wdech nosem, a następnie wydychaj powietrze ustami (długo i do uczucia niedoboru powietrza). Ważny jest także odpowiedni stosunek wdechu do wydechu, który powinien wynosić 1:2 lub 1:3 oraz dobranie odpowiedniego toru oddechowego (piersiowy, przeponowy, mieszany). Taki styl oddychania jest wskazany przy wykonywaniu ćwiczeń oddechowych, jednak jeżeli chcemy oddychać spokojnie i fizjologicznie powinniśmy oddychać jedynie nosem.

• Oddychanie torem piersiowym — podczas tego oddychania rozszerzeniu ulegają górne segmenty klatki piersiowej. Oddychanie klatką piersiową jest płytkie i szybkie. Ten rodzaj oddechu możemy zaobserwować głównie podczas stresu i wysiłku fizycznego. Wskazaniem do stosowania takiego oddechu jest np. krótki czas po zabiegu operacyjnym w obrębie przepony/jamy brzusznej. Jak oddychać torem piersiowym?

1. Usiądź lub połóż się na plecach.
2. Jedną rękę ułóż na górnym odcinku klatki piersiowej, a drugą nieco poniżej.
3. Zrób wdech nosem (robiąc wdech, ręka ułożona wyżej powinna unieść się razem z klatką piersiową).
4. następnie wykonaj wydech ustami (podczas wydechów wykonywanych przez usta klatka piersiowa się obniża, a wraz z nią ułożona wyżej ręka).
5. Ręka ułożona niżej na klatce piersiowej, powinna pozostać bez zmian na tym samym poziomie.

• Oddychanie torem przeponowym (brzusznym) — ten typ oddychania charakterystyczny jest dla mężczyzn i opiera się głównie o pracę przepony. Podczas jego wykonywania rozszerzają się dolne partie klatki piersiowej.

1. Usiądź lub połóż się na plecach (w przypadku osoby początkującej ćwiczenia warto rozpocząć od łatwiejszej pozycji – leżenia tyłem, ze zgiętymi nogami w kolanach, co zapewni rozluźnienie mięśni brzucha).
2. Jedną rękę ułóż na górnym odcinku klatki piersiowej, a drugą nieco poniżej w okolicy brzucha.
3. Po wykonaniu wdechu nosem powinieneś zauważyć, jak ręka ułożona w okolicy przepony unosi się wraz z nim, a następnie opada wraz z wydechem.
4. Ręka ułożona powyżej powinna pozostać bez zmian lub unosić się w nieznacznym stopniu.

• Oddech torem mieszanym (piersiowo-brzusznym) – to kombinacja dwóch powyższych technik, polegająca na symetrycznym unoszeniu i opadaniu zarówno części górnej, jak i dolnej.

1. Usiądź lub połóż się na plecach.
2. Jedną rękę ułóż na górnym odcinku klatki piersiowej, a drugą nieco poniżej, w okolicy brzucha.
3. Po wykonaniu wdechu nosem powinieneś zauważyć, jak obie ręce unoszą się wraz z nim, a następnie opadają wraz z wydechem.

Ćwiczenia oddechowe wykonuje się w wielu schorzeniach, osoby chore nie są jednak ich jedyną grupą docelową, ponieważ stosowane są one także u osób zdrowych. Głównie w celu stworzenia i utrwalenia prawidłowego wzorca oddechu, a także propagowania fizjologicznego i świadomego oddychania. Ćwiczenia oddechowe nie tylko wzmacniają mięśnie oddechowe (ćwiczenia mięśni oddechowych), wydolność, ale także odnajdują swoje zastosowanie w aspektach wspomagania dobrej sprawności psychicznej.

Bez wątpienia ćwiczenia oddechowe mają korzystny wpływ na nasze zdrowie, a zwłaszcza wtedy, kiedy połączone są z elementami wysiłku ogólnego. W zależności od problemu, z jakim się zmagamy, stosuje się różne ćwiczenia oddechowe. Regularnie ćwiczone poprawiają zarówno kondycję psychiczną, jak i fizyczną.

W rehabilitacji, podczas ćwiczeń oddechowych stosowane są także różnego rodzaju urządzenia (aparaty do treningu oddychania, mierniki siły mięśni uczestniczących w oddychaniu, analizatory kaszlu, czy asystory kaszlu).

Przykłady z instrukcją, w jaki sposób przeprowadzać wybrane ćwiczenia oddechowe:

• EFEKTYWNY KASZEL — osoby z dysfunkcjami układu oddechowego często unikają kaszlu, stosując zabieg płytkiego oddychania, który go nie prowokuje. Skutkiem takiego zachowania może być niewystarczająco dobra wentylacja płuc. Do wykonywania ćwiczeń tego typu należy zachęcić przede wszystkim chorujących na astmę, bądź POChP. Techniki oddychania takie jak efektywny kaszel, stosowane są w przypadku zalegającej wydzieliny w drzewie oskrzelowym, w celu jej uwolnienia.

1. Przyjmij pozycję woźnicy (siad np. na krześle z jednoczesnym pochyleniem tułowia w przód).
2. Zrób wdech nosem, a następnie wydech ustami, na jego szczycie kaszląc.

• ĆWICZENIA FORSOWANEGO WYDECHU — stosowane są głównie w celu przesuwania, a następnie odkrztuszania zalegającej wydzieliny, co w efekcie powoduje udrożnienie oskrzelików. Technika ta znajduje swoje zastosowanie w higienie układu oddechowego.

1. Wykonuj wdech (głęboki) nosem, a następnie długi wydech.
2. Na szczycie wydechu zacznij wymawiać spółgłoskę ,,r” lub ,,h”, aż do końca jego trwania.

• ODDYCHANIE PRZEZ ZASZNUROWANE USTA — stosowane głównie w celu zmniejszenia duszności.

1. Wykonuj wdech nosem, ważne aby był krótki i spokojny.
2. Podczas wydechu zaciśnij lekko wargi, tak aby stawiały opór wydechowi.

• ZREDUKOWANY ODDECH — metoda zredukowanego oddechu oparta jest o relaksację mięśni oddechowych. Ćwiczenie polega na tym, aby doprowadzić organizm do niewielkiego głodu tlenowego. Metodę zredukowanego oddechu wykonuje się kiedy usta są zamknięte, język jest w konkretnym ułożeniu, a szczęka i żuchwa są rozluźnione. Zredukowany oddech ma na celu doprowadzenie do stanu, w którym w organizmie dochodzi do zwiększenia CO2, który tracimy, chociażby podczas hiperwentylacji.

1. Usiądź np. na krześle.
2. Zredukowany oddech polega na wykonaniu wdechu nosem, podczas gdy usta są zamknięte, a szczęka i żuchwa rozluźnione.
3. Z wydechem rozluźnij kolejno pozostałe części ciała, jednocześnie utrzymując na nich swoją uwagę przez kilkanaście sekund.
4. Spowalniaj i zmniejszaj swój oddech, prowadząc do niewielkiego niedoboru powietrza.
5. Kiedy poczujesz, że niedobór jest już za duży, zakończ ćwiczenie.

Do relaksacyjnych ćwiczeń oddechowych należą głównie ćwiczenia głębokiego oddychania takie jak:

• TECHNIKA MBSR (mindfulness-based stress reduction) — polega ona na redukcji stresu poprzez uważność. Opiera się na wypracowaniu akceptacji i aktywnej koncentracji, tu i teraz, na swoich myślach, emocjach i odczuwanych w danej chwili wrażeniach podczas głębokiego i świadomego oddychania.

• MEDYTACJA ODDECHU — medytacja oddechu zaliczana jest do grona najskuteczniejszych ćwiczeń oddechowych uspokajających. Medytacja oddechu to technika, podczas której cała koncentracja i skupienie pozostają przeniesione na cykl oddechowy. Ćwiczenia wykonywane są przy rozluźnionym ciele, w swobodnej i wygodnej dla wykonującego pozycji. Następnie skupienie kierowane jest już tylko na wykonywanych wdechach i wydechach, starając się nie rozpraszać żadnymi innymi myślami.

Elementy ćwiczeń oddechowych są niezbędnym ogniwem rehabilitacji, a ich wykonywanie ma wiele zalet. Ćwiczenia oddechowe uczą nas jak prawidłowo oddychać, dlatego zachęcamy, aby rozpocząć ćwiczenia oddechowe z doświadczonym specjalistą. Do celów ćwiczeń oddechowych zaliczyć możemy:

• pogłębienie oddychania,
• zwiększenie wytrzymałości i siły mięśni oddechowych,
• zwiększenie pojemności płuc,
• zwiększenie ruchomości przepony,
• zwiększenie ruchomości klatki piersiowej,
• nauka prawidłowego wzorca oddechowego.

Dzięki ćwiczeniom oddechowym możemy przyczynić się również do wyciszenia pobudzonego układu nerwowego. Regularne ćwiczenia oddechowe zmniejszają także niepokój i zmęczenie. Mają również duży wpływ na poprawę kondycji układu oddechowego.

Podczas ćwiczeń należy zwrócić uwagę na poniższe niepokojące objawy i w przypadku ich wystąpienia przerwać ich dalsze wykonywanie:

• zawroty głowy
• ból głowy
• zaburzenia równowagi
• niewyraźne widzenia
• kołatanie serca
• duszność
• obfite pocenie się
• ucisk w klatce piersiowej

Z tego, jak ważna w życiu codziennym jest rola fizjoterapii, na pewno zdaje sobie sprawę każdy, kto kiedykolwiek musiał skorzystać z usług fizjoterapeuty. Fizjoterapia jest dziedziną medycyny, której działania mają przede wszystkim na celu podjęcie, a następnie wygranie walki z bólem. Oprócz tego, równie istotnym celem jest przywrócenie sprawności pacjentowi, który został dotknięty urazem lub chorobą, na tyle, ile to możliwe. Postępowanie fizjoterapeutyczne jest zawsze dobierane indywidualnie i z uwzględnieniem stanu pacjenta. Fizjoterapia znajduje swoje zastosowanie w przebiegu chorób o różnym podłożu np. w chorobach reumatycznych (takich jak reumatoidalne zapalenie stawów), w leczeniu przewlekłego bólu, w leczeniu różnych zespołów bólowych (np. zespołu bolesnego barku, czy przy dolegliwościach takich jak ból kręgosłupa) i wielu innych. Fizjoterapeuci pracują nad poprawą stanu zdrowia z pacjentami zarówno młodymi, jak i tymi w podeszłym wieku, najczęściej (ale nie tylko) w ramach leczenia układu ruchu.

Czy sprawiający problemy układ ruchu i fizjoterapeuta to dobre połączenie? Jasne, że tak! W gabinecie fizjoterapii leczenie bólu przewlekłego (a także ostrego) w obrębie układu ruchu jest bardzo często spotykane. Na sprawny układ ruchu składają się:

• prawidłowo zbudowany układ kostno-stawowy,
• wydolny układ mięśniowy,
• i sprawny układ nerwowy (obwodowy i ośrodkowy).

Uszkodzenia nawet jednej z powyższych składowych (powstałe w przebiegu chorób różnego pochodzenia lub wskutek starzenia się organizmu, czy przebytego urazu) może doprowadzić do częściowego lub nawet całkowitego upośledzenia sprawności ruchowej. Leczenie dysfunkcji układu ruchu najczęściej opiera się o dwa postępowania.

• Leczenie przyczynowe — zwane również ortopedyczno-urazowym, w którym dąży się do odtworzenia prawidłowych stosunków anatomiczno-czynnościowych, oraz ewentualnego scalenia tkanek, które uległy uszkodzeniu. Po leczeniu przyczynowym najczęściej wdrożone jest postępowanie fizjoterapeutyczne.
• Leczenie usprawniające — zazwyczaj bardzo ważną rolę w powodzeniu procesu leczniczego odgrywa czas. Im wcześniej wdrożone jest leczenie, tym rola fizjoterapii będzie większa. W zależności od przyczyny dysfunkcji, a także stanu pacjenta, dobrane jest odpowiednie postępowanie fizjoterapeutyczne. Następnie wdrożone zostaje usprawnianie, w którym nieocenioną rolę pełni praca fizjoterapeuty. Jakie ćwiczenia i zabiegi wykonują fizjoterapeuci? To zależy od danego przypadku. Fizjoterapia ma naprawdę wiele do zaoferowania. Od usprawniania, przez różne formy aktywności fizycznej takie jak np. trening, aż po specjalistyczne techniki, do których należy, chociażby terapia manualna.

Ból to sygnał alarmowy dla naszego organizmu, że dzieje się z nim coś niedobrego. Może on występować w przebiegu chorób reumatycznych (takich jak reumatoidalne zapalenie stawów), jak i różnych zespołów bólowych (w przebiegu zespołu bolesnego barku). Powodować go może także toczący się w organizmie stan zapalny, czy występujące w układzie ruchu zaburzenia. Pytanie brzmi jednak, jak duża jest rola fizjoterapii w leczeniu przewlekłego bólu.

Walka z bólem jest istotną częścią fizjoterapii. Wpływa na to również fakt, że coraz więcej osób ma pracę siedzącą, co w konsekwencji często prowadzi do wielu nieprzyjemnych dolegliwości np. popularny Low back pain. Z powodu przewlekłego bólu stawy z czasem mogą stawać się przeczulone i sztywne, co tylko nasila nieprzyjemne odczucia. Rozumienie przez pacjenta bólu przewlekłego odgrywa ważną rolę w powodzeniu jego leczenia. Przewlekły ból bez wątpienia obniża jakość życia i pogarsza stan zdrowia pacjentów. Do często występujących dysfunkcji bólowych, z którymi pacjenci zgłaszają się do fizjoterapeuty, należą bóle kręgosłupa, zespoły bólowe barku, reumatoidalne zapalenie stawów, czy choroby zwyrodnieniowe stawów. Postępowanie fizjoterapeutyczne odgrywa ważną rolę w leczeniu różnych rodzajów przewlekłego bólu. Mimo wszystko nie należy zapominać, że leczenie bólu przewlekłego wymaga interdyscyplinarnego podejścia wielu specjalistów, od fizjoterapeutów, przez lekarzy, aż po psychologów.

W leczeniu przewlekłego bólu praca fizjoterapeuty powinna polegać na edukacji pacjenta, odpowiednio dobranym usprawnianiu, użyciu specjalistycznych technik, ale również zachęcenie pacjenta do ruchu. Wiele specjalistów, jako narzędzie w walce z bólem, oferuje pacjentom terapię manualną.

Oprócz zwalczania bólu ważnym celem rehabilitacji mogą stać się także elementy usprawniania zwiększające zakres ruchu, czy siłę mięśni. Nieobojętne dla powodzenia terapii jest także jak najlepsze odtworzenie sprawności sprzed powstania dysfunkcji, jednocześnie nie zapominając o regeneracji układu ruchu. Tak więc rola fizjoterapii w zwalczaniu chronicznego bólu jest kluczowa.

Rola fizjoterapii ma spore znaczenie w przebiegu chorób różnego rodzaju i pochodzenia. Celem fizjoterapii jest nie tylko przywrócenie pacjentowi sprawności, ale także przyśpieszenie regeneracji układu ruchu, który został uszkodzony.

• Reumatoidalne zapalenie stawów — Reumatoidalne zapalenie stawów jest chorobą przewlekłą i autoimmunologiczną, która prowokuje proces zapalny doprowadzający do destrukcji stawów, głównie chrząstki stawowej i nasad kostnych. Oprócz powyższych, symptomy zapalenia stawów mogą przyjmować także postać zmian pozastawowych, a w niektórych przypadkach doprowadzić nawet do dalszych powikłań układowych. Prawidłowo przeprowadzana fizjoterapia w przebiegu chorób reumatycznych daje duże szanse na zmniejszenie procesu zapalnego. Rehabilitacja reumatoidalnego pacjenta opiera się o fizykoterapię, kinezyterapię, a także masaż. Reumatoidalne zapalenie stawów nie jest chorobą uleczalną, ale za pomocą fizjoterapii możliwe jest zmniejszenie jej nieprzyjemnych objawów.
• Zespół bolesnego barku — objawy, które dają zespoły bólowe barku, zwykle skupiają się na miejscowej bolesności i sztywności w wyżej wspomnianym stawie. Podczas zespołu bolesnego barku ból postępuje w czasie, charakterystyczne jest również jego nasilanie się w nocy, a także w trakcie wykonywania ruchów. W leczeniu zespołu bolesnego barku istotne znaczenie ma farmakoterapia (NLPZ i glikokortykosteroidy), ale także rehabilitacja. Zespoły bólowe barku są jednym z najczęściej występujących problemów, z którymi pacjenci zgłaszają się na fizjoterapię. W przebiegu chorób tego typu ważne jest jak najwcześniej wdrożone postępowanie lecznicze.

Jak rozpoznać zespół metaboliczny? Konieczne jest współistnienie u pacjenta przynajmniej trzech z poniżej wypisanych dolegliwości. Rozpoznanie zespołu metabolicznego opiera się o następujące objawy:

• otyłość brzuszna,
• glikemia na czczo większa, bądź równa 100 mg/dl, ale także podleganie leczeniu hipoglikemizującemu,
• podwyższone ciśnienie tętnicze (większe, bądź równe 130 mmHg) lub rozkurczowe (większe, bądź równe 85 mmHg), ale także podleganie leczeniu hipotensyjnemu,
• triglicerydy większe, bądź równe 150 mg/dl, ale także podleganie leczeniu hipolemizującemu,
• cholesterol HDL, który u mężczyzn przekracza 40 mg/dl, a u kobiet 50 mg/dl.

Fizjoterapia, oraz idąca z nią w parze aktywność fizyczna są bardzo dobrymi narzędziami w walce z występującym u pacjenta zespołem metabolicznym. Pytanie, czy sama aktywność fizyczna jest w stanie poradzić sobie z tą chorobą? Oczywiście obojętna nie pozostaje również np. odpowiednio dobrana dieta. Podczas procesu rehabilitacji osoby chorującej na zespół metaboliczny, systematyczna aktywność fizyczna w postaci np. treningów (od oporowych, przez aerobowe, aż po umiarkowany wysiłek), wpływa pozytywnie na takie parametry jak:

• insulinowrażliwość,
• masa ciała (poprzez jej obniżenie),
• profil lipidowy,
• nadciśnienie tętnicze (poprzez jego obniżenie), a także zmniejsza ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych.

Reasumując, fizjoterapia odgrywa ważną rolę zarówno w usprawnianiu, jak i regeneracji układu ruchu. W przypadku zespołu metabolicznego wszystkie podjęte w jej zakresie działania mają na celu przywrócenie osoby z problemami/dolegliwościami bólowymi do jak największej sprawności, a także normalnego funkcjonowania.

Rehabilitacja jest bardzo szeroką odnogą medyczną. Zawiera w sobie wachlarz różnych dziedzin nauk, od psychologii, przez pedagogikę, aż po medycynę. Przez definicję ,,rehabilitacja” rozumie się nieustanny proces medyczno-społeczny, mający na celu doprowadzić do uzyskania przez pacjenta pełni zdrowia, na tyle, ile to możliwe. Program rehabilitacji pooperacyjnej może różnić się w zależności od dysfunkcji, których będzie dotyczył, ale także indywidualnych predyspozycji pacjenta, czy fazy powrotu do sprawności. Rehabilitacja po operacji może dotyczyć przeróżnej problematyki. Od rehabilitacji dysfunkcji narządu ruchu, przez proces jakim jest rehabilitacja ogólnoustrojowa, aż po program rehabilitacji kardiologicznej. A to tylko niektóre z nich! W zależności od ośrodka leczenia, pacjenci oddziału rehabilitacji zazwyczaj posiadają dostęp zarówno do lekarza rehabilitacji leczniczej, jak i innych specjalistów.

Choć każde postępowanie dobierane jest indywidualnie i może różnić się między sobą w zależności od stanu pacjenta, czy od rodzaju wykonywanych zabiegów. To istnieją cechy wspólne stosowane w wielu przypadkach, pomimo dzielących je różnic. Czas trwania rehabilitacji pacjentów pooperacyjnych jest różny, ale najczęściej trwa od paru tygodni do paru miesięcy.

• Rehabilitacja po operacjach neurochirurgicznych — pacjenci po tego typu zabiegach jak najbardziej powinni być wdrożeni do wczesnej rehabilitacji. Pooperacyjna rehabilitacja neurologiczna obejmuje podjęcie odpowiednich działań pielęgnacyjnych, a także wczesne uruchomienie chorego. Celem rehabilitacji neurologicznej jest na pewno niedoprowadzenie do powstania powikłań, ale także podjęcie działań leczniczych obejmujących zaburzenia funkcji pozostałych układów. Na oddziale rehabilitacji neurologicznej kładzie się nacisk na wczesną pionizację. Nie należy się jej obawiać, ponieważ etap ten jest bardzo ważnym i uzasadnionym krokiem, który w dużym stopniu rzutuje na późniejsze rezultaty ogólnego usprawniania. Wzmożona ostrożność wskazana jest w stanach niewydolności krążeniowo-oddechowej, a także ostrej zakrzepicy żył głębokich.
• Rehabilitacja kardiologiczna (pooperacyjna) — Kwalifikowanie pacjenta do wdrożenia rehabilitacji leży w rękach lekarza realizującego rehabilitację kardiologiczną. We wczesnym okresie pooperacyjnym najważniejszą rolę odgrywa zazwyczaj podjęcie wszelkich koniecznych działań, które zmniejszają ryzyko wystąpienia powikłań, będących skutkiem długotrwałego unieruchomienia. Dalszy program rehabilitacji kardiologicznej oparty jest głównie o protokół kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej (KRK), który jest podstawą, a następnie sposób usprawniania dobierany jest indywidualnie w zależności od stanu chorego, występujących powikłań, jego wydolności fizycznej, a także kondycji psychicznej. Czas trwania rehabilitacji jest również zależny od sprawności chorego. Rehabilitacja poszpitalna opiera się o edukację zdrowotną pacjenta oraz regularną aktywność fizyczną. W czasie rehabilitacji kardiologicznej pacjent może zostać poproszony o uczestnictwo w testach wysiłkowych. A to wszystko po to, aby monitorować efekty rehabilitacji, ustalić rokowanie pacjenta, a także poznać jego możliwości do ponownego podjęcia pracy zawodowej oraz w kontekście powrotu do życia codziennego.
• Rehabilitacja ortopedyczna (pooperacyjna) — rehabilitacja narządu ruchu jest niezbędnym przystankiem w drodze do odzyskania maksymalnej sprawności ruchowej po operacji. Zazwyczaj rozpoczyna się ona już pierwszego dnia po odbytej operacji. Plan rehabilitacji opiera się o ćwiczenia i zabiegi wzmacniające siłę mięśniową, poprawiające zakres ruchu i funkcje, poprawę ruchomości blizny a także ogólną kondycję pacjenta. Postępowanie w rehabilitacji leczniczej narządu ruchu różni się w zależności od miejsca i rozległości uszkodzeń, a także w zależności od rodzaju wykonanych procedur operacyjnych w trakcie zabiegu przez lekarza Decyzję o czasie leczenia podejmuje indywidualnie lekarz prowadzący.
• Rehabilitacja pulmonologiczna (pooperacyjna) — we wczesnych etapach, najważniejszymi ćwiczeniami podczas rehabilitacji pulmonologicznej będą te, zapobiegające wystąpieniu powikłań. Należą do nich ćwiczenia przeciwzakrzepowe, oddechowe (głównie torem przeponowym), a także efektywny kaszel (oczywiście z odpowiednią stabilizacją rany pooperacyjnej). Ważne jest także pamiętanie o częstych zmianach pozycji na łóżku z uwzględnieniem ostrożności o podłączony zestaw drenażowy. W pierwszej dobie po operacji do programu rehabilitacji dodawane są także ćwiczenia ogólnousprawniające, a także pionizacja pacjenta, a nawet (jeżeli pozwala na to stan pacjenta) spacer.

Rehabilitacja narządu ruchu jest jedną z najczęściej spotykanych odnóg tej specjalności medycznej. Wśród pacjentów wymagających rehabilitacji pooperacyjnej znajdują się przeróżne przypadki. W zależności od tego, z jaką dysfunkcją mamy do czynienia, będzie różniło się także indywidualnie dobrane postępowanie. A więc, w jakich chorobach narządu ruchu możemy mieć do czynienia z późniejszą rehabilitacją pooperacyjną?

• Podczas choroby zwyrodnieniowej stawów (postępująca może doprowadzić nawet do koniecznego wykonania zabiegu endoprotezoplastyki — procedury operacyjnej, wiążącej się z późniejszą rehabilitacją).
• ZZSK (w przebiegu zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa również możliwe jest spotkanie się z pooperacyjną metodą rehabilitacji kręgosłupa).
• uszkodzenia w przebiegu złamania (w zależności od miejsca złamania np. uszkodzenia warunkujące późniejszą, konieczną, pooperacyjną rehabilitację stawu kolanowego)
• Zabiegi artroskopowe
  
• Rekonstrukcje chrzęstno – kostne

Program rehabilitacji dysfunkcji narządu ruchu różni się w zależności od celu leczniczego, a także miejsca zabiegowego i stanu zdrowia pacjenta.

Jeżeli interesuje Cię rehabilitacja narządu ruchu i szukasz miejsca na odbycie swojej wizyty prywatnie, trafiłeś/aś idealnie! Możesz umówić się na nią u nas — w GO ON CILINC we Wrocławiu. Prowadzimy tu centrum kompleksowej rehabilitacji, w której lekarze ortopedzi stale współpracują z fizjoterapeutami z naszego zespołu. Rehabilitacja pooperacyjna to jedna z naszych specjalizacji, którą znamy dokładnie od środka przez ścisłą współpracę z ortopedami, którzy również wykonują zabiegi operacyjne.

Jeżeli więc szukasz centrum kompleksowej rehabilitacji także pooperacyjnej we Wrocławiu, gdzie otrzymasz szybką diagnozę, najlepszą opiekę, a leczenie zostanie wdrożone ekspresowo, wybierz GO ON CLINIC i już dziś zarezerwuj wizytę telefonicznie, dzwoniąc pod numer 530 30 50 40. W celu ustalenia terminu wizyty możesz również odwiedzić nas we Wrocławiu na ulicy Strzegomskiej 138/6 lub skontaktować się z nami mailowo pod adresem kontakt@goonclinic.pl. lub umówić się przez stronę internetową.

Czym są urazy w sporcie i jak im zapobiegać? Urazem możemy nazwać wszelkie działania zewnętrzne wpływające na nasz organizm, których skutkiem są obrażenia tkanek lub narządów. Uraz sportowy jest więc czymś co powstaje w trakcie aktywności fizycznej. Uprawianie sportu, zwłaszcza w sposób regularny, jest zdecydowanie czymś korzystnym dla naszego organizmu i niesie dla niego wiele pozytywnych skutków. Jednak nieodpowiednie przygotowanie do treningu lub przeciążenie organizmu może prowadzić do powstawania urazów sportowych.

Poniżej przygotowaliśmy dla Ciebie listę najważniejszych aktywności, które pozwolą Ci zmniejszyć ryzyko kontuzji!

• Rozgrzewka to podstawa! Zawsze pamiętaj o odpowiedniej rozgrzewce przed każdym (nawet rekreacyjnym) sportem.
• Rozciąganie to świetny sposób na poprawę elastyczności mięśni, dlatego stosuj rozciąganie po treningu.
• Pamiętaj o odpowiednim sprzęcie sportowym oraz miejscu wykonywania ćwiczeń.
• Zwróć uwagę na technikę wykonywania ćwiczeń. Jeżeli nie masz pewności czy wykonujesz dany ruch poprawie, zawsze pytaj osoby bardziej doświadczone. Świetnym pomysłem będzie również skorzystanie z usług fizjoterapeuty sportowego, zarówno przed rozpoczęciem treningu, jak i w trakcie jego trwania.
• Jeżeli pojawi się jakikolwiek niepokojący ból w trakcie aktywności fizycznej – odpuść. Ból może być oznaką wielu poważnych problemów i urazów sportowych. W takich przypadkach nie warto narażać organizmu na pogłębienie patologicznego stanu i odpocząć kilka dni.
•  Pamiętaj, że jeżeli dopiero zaczynasz przygodę z jakimś sportem dopasuj poziom trudności do swoich możliwości.
• Na sam koniec najważniejsza aktywność, którą często pomijamy. Daj organizmowi czas na odpowiednią regenerację. Nie trenuj codziennie (chyba, że jesteś profesjonalnym sportowcem), zbilansuj swoją dietę oraz odpoczywaj i śpij odpowiednio długo.

Kontuzje u sportowców to coś zupełnie normalnego. Można powiedzieć wręcz, że prawdziwy sportowiec chociaż raz w swojej karierze zmagał się z większym lub mniejszym problemem z tej kategorii. Organizm każdego człowieka jest inny, dlatego też inaczej reaguje na różne bodźce. Z tego właśnie powodu nie ma jednej, uniwersalnej recepty na zapobieganie urazom. Mimo tego, urazy sportowe, które występują u sportowców najczęściej spowodowane są przez:

• przeciążenia organizmu (często powstają podczas treningu),
• brak pełnego cyklu treningowego,
• zbyt częste i za ciężkie jednostki treningowe,
• za szybki powrót po kontuzji do maksymalnych obciążeń (organizm musi stopniowo adaptować się do stopnia zaawansowania jednostki treningowej,
• i na sam koniec nr 1 wśród wszystkich przyczyn – nieodpowiednia lub często występujący jej zupełny brak – rozgrzewka przed treningiem!

Skłonność do kontuzji w każdym sporcie jest inna, ale zazwyczaj najbardziej narażeni na kontuzje są sportowcy uprawiający sporty drużynowe, tj. piłka nożna, piłka ręczna czy hokej. W sportach indywidualnych oraz mniej dynamicznych jesteśmy w stanie bardziej kontrolować warunki, w których potencjalna kontuzja może wystąpić. Istnieją również sporty, w których kontuzje, jak już wystąpią, mogą być bardzo poważne. Do takich zaliczyć możemy skoki narciarskie, wyścigi samochodowe lub żużel. Upadek lub pewna niestabilność w połączeniu z wielką prędkością mogą być naprawdę niebezpieczne i często mieć tragiczne skutki dla sportowca.

Nikogo nie zdziwi fakt, że najczęstszymi urazami w sporcie są te, które powstają na skutek złej rozgrzewki oraz przetrenowania organizmu. Często gdy organizm wykonuje ten sam ruch wielokrotnie oraz gdy nie dostarczamy mu odpowiedniej dawki regeneracji, daje znak, że już jest na granicy wytrzymałości. Powstaje wtedy pierwszy ból, uczucie ciągnięcia mięśnia lub jakakolwiek inna dolegliwość, która świadczy o możliwym przetrenowaniu.

Do najczęściej występujących urazów w sporcie możemy zaliczyć:

• Zerwanie całkowite lub naderwanie struktur miękkich – mięśni, ścięgien lub więzadeł
• Urazy w obrębie dolnych kończyn, np. uszkodzenie ścięgna Achillesa lub uraz mięśnia łydki.
• Stany zapalne.
• Skręcenia oraz zwichnięcia stawów skokowych.
• Bardziej skomplikowane i poważniejsze uszkodzenia kolan, np. uraz łąkotki lub złamanie rzepki.

Powyższe urazy są bardzo ogólne i w celu dokładniejszej analizy należałoby zagłębić się w indywidualną charakterystykę każdego sportu. Dla przykładu, w tenisie najczęstsze urazy będą zupełnie inne niż w piłce nożnej. Charakterystyka danego sportu najczęściej determinuje rodzaj urazu oraz miejsce jego występowania, ale na to również nie ma uniwersalnego wzoru, ponieważ od każdej reguły są wyjątki.

Tenis w ostatnich latach zyskał na popularności. Coraz częściej wśród młodych osób możemy zauważyć chęć jego trenowania. Niestety również w tym sporcie narażenie na wystąpienie urazu sportowego jest dość duże. A więc, jak trenować, żeby nie nabawić się kontuzji? Poniżej opowiemy Ci o kontuzjach, które najczęściej mogą spotkać zarówno amatorskiego i profesjonalnego tenisistę.

Z jakimi urazami sportowymi możemy najczęściej spotkać się na kortach tenisowych?

• Z bólem nadgarstka, który jest bardzo mocno eksploatowany przy każdym uderzeniu piłki,
• Z przeciążeniem barku. To uraz, który również spowodowany jest poprzez aktywną grę. Asymetryczne korzystanie tylko z jednej ręki często prowadzi do różnic w sile i wyglądzie ramion oraz powstających w nich urazów. Ten bark, który używany jest do uderzenia piłki, narażony jest na przeciążenie, naciągniecie mięśnia czy przykurcze.
• Z wszelkimi urazami kolan. W tym aspekcie, szczególnie niebezpieczna jest nawierzchnia trawiasta oraz mączka. To na nich bardzo często możemy spotkać się z wystąpieniem urazu tj. przeciążenia, a nawet zerwania więzadeł.
• Kolejnymi poważnymi urazami w tenisie są skręcenia stawu skokowego. Nogi w tym sporcie pracują bardzo dynamicznie i są obciążone prawie przez cały mecz, niezależnie czy sportowiec jest w fazie ataku czy obrony.
• Na sam koniec termin, który na pewno gdzieś już widziałeś – łokieć tenisisty. Jest to popularne schorzenie, które prowadzi do ograniczenia mobilności w obręczy barkowej.

Regeneracja organizmu to nie tylko odpowiednia długość snu. Wpływ na nią mają także produkty, które jemy. Ważna jest nie tylko odpowiednia kaloryka posiłków ale również ich jakość.

Poza odpowiednią podażą kalorii możesz wprowadzić do swojej diety poszczególne produkty, które również mogą korzystnie wpłynąć na regenerację twojego organizmu. A więc co jeść po urazie sportowym?

• Jedz produkty zawierające kwasy tłuszczowe omega-3. Działają one przeciwzapalnie, czyli potrzebne będą w pierwszej fazie gojenia się urazu. Kwasy omega-3 znajdziesz w takich produktach jak: olej z siemienia lnianego, łosoś, sardynka czy tran pochodzenia rybnego.
• Orzechy, czyli kaloryczna przekąska zawierająca mnóstwo składników niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania. Zawierają one między innymi: cynk i żelazo, są bogate w błonnik oraz odpowiedni stosunek kwasów tłuszczowych omega-6 do omega-3.
• Spożywaj odpowiednią ilość białka. Białko w diecie człowieka jest budulcem odpowiadającym między innymi za  wzrost masy mięśniowej. Każda komórka, która wymaga regeneracji potrzebuje niezbędnych aminokwasów, które znaleźć możemy w pełnowartościowych białkach. Po urazie sportowych zaleca się spożywanie białka w proporcji ok. 1 gram białka na kilogram masy ciała.
• Witaminy powinniśmy spożywać przez cały rok, ale te poniższe są najważniejszymi w okresie powrotu do zdrowia po kontuzji. Witamina A – wspomaga odporność organizmu. Znaleźć ją możemy w jajach, serze czy marchwi. Witamina C – jest silnym antyoksydantem, który unieszkodliwia wolne rodniki, wytwarzane w procesach zapalnych. Ponadto witamina C bierze udział w procesie tworzenia kolagenu. Witamina K – przede wszystkim pomaga w procesie krzepnięcia krwi. Znajdziecie ją w roślinach zielonych (szpinak, natka pietruszki, itp.).
• Cynk i żelazo spełniają ważne funkcje w organizmie podczas powrotu do zdrowia. Cynk jest w każdej komórce organizmu. Odpowiada za odporność organizmu, ale przede wszystkim pomaga w odpowiednim przyswajaniu tłuszczu i białka, które odbudowują komórkę. Żelazo natomiast potrzebne jest do wytwarzania krwinek czerwonych, które transportują tlen.

Placówka GO ON CLINIC specjalizuje się w ortopedii i fizjoterapii sportowej. Z całą pewnością możemy zadbać o twoje przygotowanie do treningu, zawodów sportowych, a także do codziennej aktywności fizycznej. Wierzymy, że odpowiednie przygotowanie naszego oragnizmu do wysiłku może w znaczącym stopniu zminimalizować ryzyko wystąpenia kontuzji przy uprawianiu wszelkiego rodzaju sportu. Zadbaj o swoje zdrowie już dzisiaj i umów się na wizytę klikając przycisk poniżej!

Pewnie zastanawiasz się – czym właściwie jest wzmocnienie kręgosłupa? To dość szerokie pojęcie. Bez wątpienia do osiągnięcia powyższego efektu przydatne mogą być różnego rodzaju ćwiczenia na wzmocnienie kręgosłupa, ale także ćwiczenia mobilizujące, codzienne dbanie o kręgosłup podczas wykonywania czynności dnia codziennego, czy profilaktyka kręgosłupa. Nieobojętne dla zdrowia kręgosłupa pozostają również ćwiczenia ukierunkowane na konkretny problem, a w wymagających tego przypadkach także rehabilitacja kręgosłupa. Niestety w obecnych czasach wiele osób, nawet w młodym wieku, ma kręgosłup w opłakanym stanie. Wpływ na to mają siedzący tryb życia, nadwaga, ciężka praca fizyczna czy obniżona sprawność ogólna i ciągły stres. W poniższym artykule dowiesz się jakie ćwiczenia wykonywać, by Twój kręgosłup miał szanse być zdrowym i sprawnym!

Ćwiczenia przy bólu kręgosłupa – czy to bezpieczne? No właśnie, tu wracamy do punktu wyjścia i tego, jak istotna jest prawidłowo przeprowadzona diagnostyka dla całego procesu leczenia. Pierwszą rzeczą, jaką należy zrobić gdy pojawi się ból kręgosłupa jest zgłoszenie się do specjalisty! Zarówno ortopeda, jak i fizjoterapeuta, bez wątpienia poradzą sobie z tym problemem, przeprowadzą odpowiednią diagnostykę i dobiorą sposób leczenia/usprawniania. A w przypadku gdy dysfunkcja będzie bardziej skomplikowana, zlecą dalsze badania diagnostyczne (np. badania obrazowe). Najczęściej jednak, specjalista wytłumaczy mechanizm/przyczynę powstawania bólu w obrębie kręgosłupa i wdroży terapię wraz z edukacją dającą zadowalające efekty.

Pewnie w poszukiwaniu ćwiczeń na mięśnie kręgosłupa utknąłeś gdzieś pomiędzy mnóstwem różnych artykułów. Ćwiczenia na kręgosłup dla osób siedzących, ćwiczenia na kręgosłup dla kierowców, ćwiczenia przy bólu kręgosłupa, czy ćwiczenia na kręgosłup dla seniorów? A może ćwiczenia na kręgosłup dla pacjentów z osteoporozą lub ćwiczenia na kręgosłup dla biurowców? Co wybrać? Które z nich będą dla ciebie najlepsze?

Otóż, dobre ćwiczenia na kręgosłup charakteryzują się przede wszystkim łatwością w wykonaniu. Najważniejszym aspektem we wzmacnianiu kręgosłupa jest bezpieczeństwo i prostota ćwiczeń. Gdy ćwiczysz samemu warto postawić na takie ćwiczenia, które są w pełni bezpieczne i nie wymagają asysty drugiej osoby. Poniżej przedstawiamy kilka prostych ćwiczeń na kręgosłup, które bez problemu wykonasz sam w domu.

Pamiętaj jednak, najlepsze ćwiczenia na kręgosłup to te zlecone przez specjalistę i dostosowane indywidualnie do twojego poziomu sprawności i problemu, z którym się zmagasz!

1. Ćwiczenie na kręgosłup — mostek

Wykonywanie mostka to świetny sposób na wzmocnienie mięśni kręgosłupa. To bardzo proste ćwiczenie, do którego nie potrzebujesz żadnego specjalistycznego sprzętu. Pracujesz jedynie z ciężarem własnego ciała. Możesz wykonać je w każdym miejscu, również w domu. Jak więc zabrać się za wykonanie tego ćwiczenia?

• Połóż się na ziemi na plecach.
• Ugnij nogi w kolanach, delikatnie rozszerz stopy.
• Łokcie zegnij, a dłonie połóż mniej więcej przy głowie.
• Gdy już opanowałeś tę pozycję, podnieś ciało.
• Unieś miednicę, przenosząc ciężar ciała na ręce i stopy.
• Wygnij się wypychając biodra do góry.
• Utrzymaj pozycję mostka przez kilka sekund i powróć do pozycji wyjściowej. Powtórz ćwiczenie kilka razy.

2. Ćwiczenie na kręgosłup — balans

Ćwiczenie na kręgosłup — balans, to świetny sposób na dbanie o kręgosłup. Pozycja wyjściowa tego ćwiczenia to klęk podparty. Gdy już jesteś w tej pozycji, zrób następujące ruchy:

• powoli wyciągnij prawą dłoń w przód, a lewą nogę w tył.
• Wytrzymaj kilka lub kilkanaście sekund w tej pozycji, a następnie zegnij prawą rękę i lewą rękę tak, by dotknęły się one wzajemnie pod tułowiem.
• Wróć do pozycji wyjściowej.
• Powtórz ćwiczenie na drugą stronę ciała i wykonaj co najmniej 5 takich powtórzeń na każdą stronę.

3. Ćwiczenie na kręgosłup — deska

• Połóż się na brzuchu, a następnie z tej pozycji podeprzyj się na przedramionach.
• Ręce w stawie łokciowym powinny być zgięte pod kątem prostym. Unieś tułów na palcach stóp i przedramionach.
• Plecy trzymaj wyprostowane, napnij lekko mięśnie brzucha oraz mięśnie pośladków.
• Biodra, barki i pięty powinny tworzyć jedną, prostą linię. Głowa powinna być skierowana w podłoże.
• Utrzymaj taką pozycję przez co najmniej 10 sekund i powtórz ćwiczenie na kręgosłup 3 razy.

4. Ćwiczenie na kręgosłup — koci grzbiet

Czy zmniejszenie dolegliwości bólowych w odcinku piersiowym jest możliwe za pomocą ćwiczeń? Koniecznie to sprawdź. Ćwiczenia na ból kręgosłupa piersiowego takie jak koci grzbiet mogą pomóc Ci zwalczyć nieprzyjemne dolegliwości kręgosłupa. Wykonaj koci grzbiet w następujący sposób:

• W klęku podpartym schowaj lekko głowę między ramiona.
• Ciężar ciała przenieś na górną część ciała.
• Unieś maksymalnie wysoko grzbiet do góry, a głowę schowaj i opuść w dół.
• Przytrzymaj taką pozycję przez kilka sekund, a następnie wróć do pozycji wyjściowej.
• Powtórz to ćwiczenie w 3 seriach po ok. 8-12 powtórzeń.

5. Ćwiczenie na kręgosłup — unoszenie bioder

Miewasz ból dolnego odcinka kręgosłupa? To jedna z lepszych propozycji ćwiczenia na kręgosłup lędźwiowy.

• Leżenie na plecach rozpoczyna to ćwiczenie. Ręce opuść wzdłuż tułowia, nogi ugnij w stawie kolanowym, stopy trzymaj płasko na podłodze.
• Napnij delikatnie mięśnie brzucha i pośladków i unieś biodra. Kolana, barki i biodra powinny tworzyć linię prostą.
• Pozostań w takiej pozycji przez kilkanaście sekund i wróć do pozycji wyjściowej.
• Zrób to ćwiczenie kilkukrotnie.

Rozgrzewka do ćwiczeń na ból kręgosłupa

Myślisz, że unikanie ćwiczeń przy bólu kręgosłupa jest prawidłowe? Nic bardziej mylnego! Są oczywiście skrajne przypadki, kiedy ruch nie jest wskazany, jednak w większości to bezczynne siedzenie szkodzi kręgosłupowi! Jednym ze sposobów na zmniejszenie dolegliwości bólowych jest codzienne wykonywanie ćwiczeń. Przed ich rozpoczęciem oczywiście wskazane jest odpowiednie przygotowanie. A więc, jaka powinna być rozgrzewka do ćwiczeń na ból kręgosłupa?

Rozgrzewka powinna zawierać ćwiczenia rozciągająco-mobilizujące struktury w obrębie kręgosłupa.

Ćwiczenia na kręgosłup szyjny

Ćwiczenia na kręgosłup szyjny i piersiowy bywają podobne. Jednak najskuteczniejsze ćwiczenia na ból kręgosłupa szyjnego to przede wszystkim te rozciągające mięśnie szyi oraz karku. Odpowiednie mogą okazać się także ćwiczenia izometryczne i te zwiększające stabilizację kręgosłupa.

Ćwiczenia na ból kręgosłupa piersiowego (w tym ćwiczenia na ból łopatki)

Ćwiczenia mobilizujące w obrębie odcinka mogą być zbawieniem dla osób odczuwających ból w tym miejscu. Nie należy jednak zapominać o równie ważnej roli ćwiczeń rozciągających i tych ”otwierających” klatkę piersiową.

Ćwiczenia na kręgosłup lędźwiowy (w tym domowe ćwiczenia na kręgosłup lędźwiowy i ćwiczenia na bóle krzyża)

Ćwiczenia na bolące lędźwie kręgosłupa są ważne, jednak nie należy zapominać o tym, że ból kręgosłupa lędźwiowego często bywa wywołany poprzez lekceważenie zasady prawidłowego wykonywania czynności dnia codziennego. Bardzo ważnym elementem przy prowadzeniu siedzącego trybu życia, są częste zmiany pozycji, tak aby odżywić kręgosłup. Jeżeli jednak ból już wystąpił warto wykonywać ćwiczenia skupiające się zmniejszeniu jego sztywności, uzyskaniu pożądanego zakresu ruchu, a następnie wzmocnieniu mięśni w nowym zakresie ruchu. .

Choroby wymagające ćwiczeń na kręgosłup to jedyne wskazanie do ich wykonywania? Pracujesz na siedząco, a więc zapewne ból dolnego odcinka kręgosłupa jest Ci już znany? Jeżeli tak, to wiesz już jaka jest odpowiedź na pierwsze pytanie. Niestety wiele osób zapomina o tym, że regularne wykonywanie ćwiczeń na kręgosłup jest świetną profilaktyką dla jego jak najdłuższej wydolności.

A więc co robić przy bólu kręgosłupa? W górnej części artykułu znajdziesz skuteczne ćwiczenia na kręgosłup dla osób siedzących.

Natomiast poniżej przedstawiamy ci przyrządy, które mogą okazać się przydatne w terapii twojego kręgosłupa:

• piłka fitness
• roller i piłki do masażu tkanek głębokich,
• taśmy oporowe,
• poduszka sensomotoryczna,
• czy mata do akupresury.

Kiedy ćwiczenia na zmniejszenie bólu kręgosłupa nie pomagają to możliwe, że mamy do czynienia z bardziej skomplikowanym problemem. W takiej sytuacji warto umówić się na wizytę u specjalisty. Zarówno fizjoterapeuta, jak i ortopeda, po dokładnym wywiadzie i sprawdzeniu stanu zdrowia pacjenta, stwierdzą co robić przy bólu kręgosłupa i wdrożą odpowiedni plan leczenia.

Każda wizyta u fizjoterapeuty poprzedzona jest odpowiednim wywiadem. Zestawy pytań, które zadaje specjalista mogą się od siebie różnić w zależności od przyczyny, z którą zjawił się pacjent czy też specjalizacji fizjoterapeuty. Bez wątpienia, dobrze przeprowadzony wywiad możemy zaliczyć do jednego z najważniejszych etapów leczenia.

W fizjoterapii badanie chorego jest bardzo ważne w kontekście wykrywania różnego rodzaju nieprawidłowości. Aby terapia była skuteczna, najpierw musi zostać postawiona trafna diagnoza, do której wdrożenia niezbędne będzie przeprowadzenie dokładnego wywiadu.

To podstawowy element  całego procesu diagnostycznego. Najważniejszym celem wywiadu oprócz informacji o danej dysfunkcji jest odpowiednie nawiązanie relacji pomiędzy specjalistą a pacjentem. Przeprowadzenie wywiadu to bez wątpienia sztuka, ponieważ fizjoterapeuta musi wykazać się nie tylko odpowiednią i fachową wiedzą medyczną, ale również empatią, poprawną komunikacją, kreatywnością czy umiejętnością krytycznego myślenia. Szczególnie ta pierwsza cecha – empatia, pozwala na zbudowanie realnej i silnej relacji z pacjentem. To czynnik, który zdecydowanie ułatwi późniejszą pracę i będzie pozytywnie rzutował na efekt terapeutyczny, a także osiągane cele.

Przygotowanie wywiadu powinno obejmować zarówno język specjalistyczny, ale jednocześnie wyjaśniać problem prostym językiem, który będzie w pełni zrozumiały dla pacjenta.

Wywiady z informacjami dotyczącymi samopoczucia są bardzo ważną częścią badań zdrowotnych. Fizjoterapeuta redagując tekst wywiadu musi wziąć przede wszystkim pod uwagę istotność takich informacji jak dane osobowe, a także objawy z którymi zgłasza się pacjent. A więc jak napisać wywiad, żeby zawierał te informacje? Bez wątpienia muszą zostać w nim uwzględnione adnotacje takie jak:

• data sporządzenia wywiadu,
• podstawowe dane osobowe,
• wywiad rodzinny,
• objawy (zarówno te ogólne, jak i ze strony poszczególnych układów),
• dokładna historia choroby,
• informacje dotyczące alergii, przyjmowanych przewlekle leków, ostatnich hospitalizacji,
• wywiad socjalny,
• nawyki pacjenta, rodzaj wykonywanej pracy,
• zapis wywiadu.

Liczba pytań w wywiadzie może być różna i najczęściej uwarunkowana jest stopniem skomplikowania przyczyny, z którą pacjent zgłosił się na wizytę. Pytania otwarte w wywiadzie występują zazwyczaj w przeważającej ilości, ale zazwyczaj nie brakuje w nim również pytań zamkniętych.

Przy pojawieniu się dysfunkcji dążymy do jak najszybszego zdiagnozowania jej i wyleczenia. Wywiad różni się jednak w zależności od tego z jaką patologią mamy do czynienia. Spośród częstych przyczyn, z którymi pacjenci zgłaszają się do specjalisty wyróżnić można:

• Uszkodzenia nerwów obwodowych – w tej sytuacji należy ustalić czas wystąpienia pierwszych objawów porażenia oraz ich miejsce. Uszkodzenie nerwu obwodowego wiążę się z dość charakterystycznymi dysfunkcjami rozpatrywanymi w kontekście klinicznym.

• Schorzenia zapalne – bardzo ważne jest jak najszybsze i dokładniejsze ustalenie kiedy pojawiły się pierwsze objawy, ponieważ w tym przypadku czas może mieć kluczowe znaczenie dla wyboru odpowiedniej terapii i tym samym sukcesu leczenia. W tym przypadku zmiana pozycji lub wykonywanie specyficznych ruchów nie powinno mieć wpływu na dolegliwości. Ból jest stały i ciągły.

• Choroby przewlekłe – należy zwrócić uwagę na moment, w którym pojawiły się pierwsze dolegliwości. Ważną informacją jest również nasilenie bólu podczas wykonywania konkretnych ruchów. Chory powinien także przedstawić wyniki leczenia farmakologicznego.

• Wywiad pediatryczny – istotnymi informacjami są: przebieg ciąży, rozwój psychoruchowy noworodka, informacje o przebiegu ciąży.

Każdorazowa wizyta u specjalisty wiąże się ze specjalnym wywiadem przed przystąpieniem do dalszych kroków, w tym leczenia. Jedno z pierwszych pytań, które może ci zadać specjalista może wiązać się z:

• głównymi dolegliwościami, z którymi wchodzisz do gabinetu. Najczęściej jest to szeroko rozumiany i różnie interpretowany ból. Mniej popularnymi dolegliwościami mogą być ograniczony zakres ruchu w stawach (ROM), niedowład, usztywnienia stawowe. Czasami zdarza się, że pacjent informuje, że ból po jakimś czasie zniknął. Może to oznaczać poważniejszy problem z uszkodzonymi strukturami nerwowymi (np. porażony nerw). W wywiadzie każda informacja dotycząca objawów przekazana przez pacjenta jest bardzo cenna.
• Fizjoterapeuta może zapytać również o to, w jaki sposób doszło do urazu / pojawienia się dolegliwości. Ze względu na okres w jakim dana dolegliwość aktualne się znajduje dzielimy je na: ostre, podostre i przewlekłe.
• Na wizycie często padają również pytania o krewnych i przodków, czyli tzw. wywiad rodzinny. Dotyczą głównie tego czy u nich również występowały dane schorzenia lub deformacje, ale także wszelkie pytania związane z rodziną i przebytymi przez nią chorobami (lub obecnie trwającymi).

Ból bez wątpienia należy do najczęściej występujących objawów, z którymi pacjenci szukają pomocy u specjalistów. Jego charakter i dokładny opis, może przynieść wiele cennych informacji dla specjalisty przeprowadzającego wywiad. Z racji tego, że ból jest odczuciem subiektywnym to najczęściej dobrze przedstawiona jego charakterystyka przez pacjenta może decydować o trafnie postawionej diagnozie i wdrożeniu odpowiedniej terapii. Do najczęstszych postaci bólowych z jakimi może spotkać się fizjoterapeuta należą:

• Ból poranny – to np. charakterystyczna cecha zmian zwyrodnieniowych, które są już w zaawansowanym stadium. Pacjent zazwyczaj opisuje ten ból jako dość ostry i pojawiający się zaraz po wstaniu z łóżka. Ulega on zmniejszeniu lub całkowicie zanika „po rozruszaniu się”. Może występować również na podłożu zmian reumatoidalnych – na przykład w przebiegu RZS.
• Ból nasilający się wieczorem – on również może świadczyć o powstawaniu zmian zwyrodnieniowych, ale także może wynikać z przeciążenia. W tym drugim przypadku pacjent rano czuje się bardzo dobrze i nie odczuwa żadnego dyskomfortu. Ból narasta stopniowo po wysiłku fizycznym. Często pod koniec dnia pacjent może czuć potrzebę położenia się w celu odciążenia struktur stawowych i mięśniowych.
• Ból nocny – podczas diagnozy bardzo istotne jest ustalenie dokładnej pozycji, w której dolegliwości występują. To bardzo charakterystyczny ból dla takich chorób jak: zespół korzeniowy kręgosłupa, napady dny moczanowej, kostniak kostnawy, zespół cieśni kanału nadgarstka i tym podobne.
• Ból promieniujący – ten ból powstaje na skutek drażnienia struktur nerwowych. Dość często jest przyczyną stawiania błędnych hipotez w diagnostyce. Świetnym przykładem jest popularny błąd polegający na rozpoznaniu bólu, który promieniuje wzdłuż strony uda przednio-przyśrodkowej do kolana jako choroby stawu kolanowego. Prawdziwą przyczyną bólu najczęściej w tym przypadku jest drażnienie gałęzi nerwu przez proces chorobowy odbywający się w biodrze.
• Ból ciągły – w takim wypadku specjalista powinien pomyśleć o tak zwanej „czerwonej fladze”, bowiem ból ciągły, który w ciągu dnia nie ustępuje nawet na chwile oraz żadne komponenty na niego nie wpływają, może świadczyć o zmianach na podłożu nowotworowym.

W naszej klinice fizjoterapeutycznej podczas wywiadu możesz zostać zapytany o podstawowe dane osobowe, obecny stan zdrowia (ale także przebyte choroby), zażywane przewlekle leki, przebieg standardowego dnia, czyli np. rodzaj wykonywanej pracy, codzienne nawyki itd., opis problemu, z którym zgłaszasz się do naszego specjalisty (kiedy się pojawił, co go wywołuje, gdzie występuje, czy jest on bolesny i jeżeli tak to jaki jest to ból, czy promieniuje, kiedy się pogarsza i polepsza, czy jest ciągły czy przerywany i tym podobne).

Pamiętaj, że do wywiadu należy się odpowiednio przygotować (weź ze sobą całą niezbędną dokumentację medyczną), a przede wszystkim bądź podczas jego trwania szczery. Często wywiad jest najważniejszym elementem diagnostyki i to od jego rzetelności i prawidłowego przeprowadzenia zależą dalsze efekty leczenia.

Oprócz wywiadu podmiotowego (jakim jest wywiad), przeprowadzamy również badanie przedmiotowe, zwane także fizykalnym. Podczas jego trwania, indywidualnie do przypadku zostaną dobrane specjalistyczne narzędzia diagnostyczne np.: testy kliniczne, testy funkcjonalne, ocena wzorców ruchowych i wiele innych metod stosowanych przez naszych fizjoterapeutów.

Fizjoterapeuta może również zasugerować ci (ale nie zlecić – to może zrobić jedynie lekarz) wykonanie dodatkowych badań obrazowych (takich jak ultrasonografia, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, czy badanie rentgenowskie) w celu zwiększenia prawdopodobieństwa szybkiego postawienia trafnej diagnozy.

Pacjenci często nazywają terapię manualną chiropraktyką, czy kręgarstwem, ale nie są to jej synonimy. Terapia manualna jest postępowaniem zarówno diagnostycznym, jak i terapeutycznym. Jej działanie oparte jest o różne, wykorzystywane w pracy z pacjentem, specjalistyczne techniki terapii manualnej w obrębie kręgosłupa, ale także stawów obwodowych. Wszystkie z nich stosowane są w celu namierzenia, a następnie przywrócenia równowagi w miejscu powstałych zaburzeń. Do tej pory powstało wiele różnych koncepcji terapii manualnej. Mimo wszystko ogólnie rzecz biorąc, terapia manualna polega na odpowiednio wdrożonych postępowaniach leczniczych, na które składają się mobilizacja stawów i tkanek miękkich, manipulacje stawów. Co ważne, zabieg terapii manualnej jest bezinwazyjny. Terapia manualna ma naprawdę wiele do zaoferowania, dlatego zyskuje coraz większe uznanie zarówno wśród lekarzy, jak i fizjoterapeutów. Zastanawiasz się, na czym polega terapia manualna i kiedy wskazane jest leczenie manualne? To koniecznie czytaj dalej!

Poznanie zasad, na których polega terapia manualna, a także odbyte szkolenia terapii manualnej, warunkują późniejszy świadomy i odpowiedni wybór najlepszych metod terapii dla pacjenta. W terapii manualnej wykorzystuje się najczęściej następujące postępowania:

• terapii manualnej tkanek miękkich
• mobilizacje stawów oraz neuromobilizacje struktur nerwowych
• manipulacje stawów

Zastosowanie tej metody leczenia ma swoje miejsce w wielu dysfunkcjach. Co ciekawe, propozycje terapii mogą dotyczyć zarówno pacjenta, którego objawy mają charakter przewlekły, podostry, jak i ostry. Z tego powodu, dzięki terapii manualnej możliwe jest leczenie, kiedy np. farmakoterapia nie wchodzi w grę, a zabiegi fizykalne są niewskazane. Wiemy już, że techniki manualne są bardzo skuteczne, ale w jakich konkretnych dolegliwościach? Wśród wskazań do stosowania terapii znajdują się:

• bóle mięśni,
• rwa kulszowa i barkowa,
• różnego rodzaju dolegliwości bólowe pacjenta (np. dolegliwości bólowe kręgosłupa),
• leczenie zaburzeń narządu ruchu (np. zaburzenia napięcia mięśni),
• migrenowe bóle, a także zawroty głowy,
• szum w uszach,
• stan po urazach samochodowych (np. w uszkodzeniu w obrębie odcinka szyjnego kręgosłupa – whiplash)
• ograniczenia zakresu ruchu (stosowana w celu poprawy ruchomości stawów),
• dysfunkcje w obrębie układu nerwowego (np. zaburzenie ślizgu nerwów)
• a także wiele innych dysfunkcji w obrębie układu ruchu.

Kiedy wiemy już, że przy wielu dolegliwościach terapia manualna może przynieść nam ulgę, warto byłoby się dowiedzieć, jakie są jej plusy. Korzyści terapii manualnej jest naprawdę wiele. Rezultaty, jakie daje nam leczenie manualne, będą oczywiście różniły się w zależności od tego, jakie techniki terapii manualnej zostały zastosowane, a także jaki był powód wykorzystania terapii manualnej. Tego typu postępowanie terapeutyczne świetnie sprawdzi się np. w leczeniu stawów, terapii obwodowego układu nerwowego, a nawet ogólnej poprawie stanu pacjenta. Poprzez indywidualną terapię manualną możemy uzyskać takie efekty jak:

• zmniejszenie dolegliwości bólowych,
• zmniejszenie napięcia tkanek miękkich,
• zwiększenie zakresu ruchu i ruchomości stawów,
• czy minimalizacja aktywności procesów zapalnych.

Efekty terapii manualnej zwykle pojawiają się szybko. Zdarza się, że już po pierwszej wizycie są one widoczne, jednak należ pamiętać, aby efekty terapii manualnej utrzymywały się długo, trzeba również wdrożyć ćwiczenia terapeutyczne.

Podczas terapii manualnej terapeuta powinien zawsze mieć na uwadze fakt, że pomimo tego, że techniki manualne stosowane w obrębie narządu ruchu są na ogół bezpieczne, posiadają także swoje przeciwwskazania. Choć istnieje wiele różnych metod, przeciwwskazania do stosowania terapii różnego rodzaju są podobne. Do głównych przeciwwskazań ogólnych terapii manualnej zaliczamy:

• brak diagnostyki przed przystąpieniem do terapii,
• zaawansowana postać osteoporozy,
• gorączka,
• a także infekcje skórne.

Na to pytanie nie ma niestety jednoznacznej odpowiedzi. W nowoczesnej terapii manualnej wykorzystuje się nauki wielu szkół.

• Terapia manualna Kaltenborn – Evjenth — norweska szkoła medycyny manualnej, która charakteryzuje się zasadą wklęsło – wypukłą.
• Metoda McKenziego — historia terapii manualnej McKenziego mówi, że poświęcił on aż 30 lat swojego życia na diagnostykę i leczenie kręgosłupa. Jego technika opiera się o wykonywanie przesunięć tylno-przednich, a także bocznych i skupia się na wywołaniu zjawiska centralizacji bólu. Przynosi ona efekty w leczeniu przyczyn bólu kręgosłupa takich jak zespoły i przepukliny dyskowe.
• Szkoła medycyny manualnej Mulligana — rozwój terapii manualnej Mulligana opiera się zarówno o zabiegi Kaltenborna, jak i McKenziego. Spośród powyższych technik wyróżnia go wykonywanie mobilizacji wraz z ruchem. W trakcie terapii ręce terapeuty stabilizują część stawu, podczas gdy drugą aktywnie porusza pacjent.

Co ciekawe, spośród różnych metod terapii, najstarsze zabiegi manualne, które po dziś dzień stosowane są przez terapeutów w praktycznie niezmienionej formie stworzone zostały przez Cyriaxa. Opierają się one o manipulacje, a także techniki terapii tkanek miękkich. Dlatego do ich przeprowadzenia konieczna jest bardzo dobra znajomość anatomii ciała człowieka.

Praca w sporcie jako fizjoterapeuta wymaga dużego zaangażowania, wiedzy i bez wątpienia umiejętności funkcjonowania pod presją czasu i pod dużą odpowiedzialnością. Wiele osób zastanawia się – co to jest fizjoterapia sportowa i czy w ogóle warto z niej skorzystać przed zawodami sportowymi? Jakie techniki stosujemy jako fizjoterapeuci i na czym polega trening medyczny? Czy dzięki fizjoterapii możliwy jest powrót pełnej sprawności fizycznej po przebytej kontuzji? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz poniżej. Rola fizjoterapii w sporcie, zwłaszcza przed zawodami sportowymi jest nieoceniona. Rehabilitacja i fizjoterapia sportowa mogą przybierać przeróżne formy, o których dowiesz się w dalszej części artykułu.

Na czym polega rehabilitacja sportowa? Otóż fizjoterapia w sporcie opiera się o rozmaite programy treningowe i metody terapii dobierane indywidualnie do każdego pacjenta. Podejmowane przez fizjoterapeutę sportowego decyzje w tej sprawie zwykle ustalane są na podstawie wielu czynników. Zazwyczaj na finalnie obrane cele fizjoterapii sportowej i to, jaka forma fizjoterapii będzie przeprowadzana, wpływają głównie aktualne potrzeby sportowca, którymi mogą być:

• profilaktyka urazów – mająca kluczowe znaczenie dla każdego, kto nie chce paść ofiarą czyhających z każdej strony niebezpieczeństw takich jak poważne urazy sportowe, zwłaszcza przed zawodami,
• edukacja sportowa np. w zakresach takich jak pierwsza pomoc, zapobieganie urazom sportowym, najczęstsze urazy sportowe, leczenie urazów, czy profesjonalne wspomaganie,
• leczenie urazów sportowych i powrót do pełnej sprawności fizycznej
• profesjonalne wspomaganie treningu medycznego,
• przygotowanie przedstartowe,
• poprawa wyników sportowych i optymalizacja osiągnięć,
• regeneracja powysiłkowa – np. masaż po wysiłku fizycznym,
• czy kompleksowa i stała współpraca z fizjoterapeutą zapewniająca wsparcie pacjenta na wszystkich powyższych płaszczyznach.

Oprócz powyższych aspektów, podczas ustalania planów działania, jakimi są programy rehabilitacji sportowej, brane są również pod uwagę czynniki takie jak: indywidualne predyspozycje sportowca (np. jego zdolności regeneracyjne), motywacja (czy będzie systematyczny w trakcie trwania procesu dążenia do wspólnie wyznaczonego celu), czy odczuwa jakieś dolegliwości bólowe (występowanie bólu może negatywnie wpływać na terapię i wydłużyć czas, jaki zajmie profesjonalne wspomaganie), jego ogólny stan zdrowotny i samopoczucie (im lepszy będzie stan wyjściowy sportowca, tym większe szanse na to, że wybrana forma fizjoterapii będzie skuteczna), występujące przeciwwskazania do fizjoterapii (w przypadku ich wystąpienia niektóre metody terapii będą musiały zostać wykluczone).

Czy myślałeś kiedyś o tym, czym w sztabie sportowców zajmuję się fizjoterapeuta? Jaką rolę odgrywa fizjoterapia w sporcie? Otóż, widok tego specjalisty w takim środowisku nie jest niczym nadzwyczajnym. Korzyści z fizjoterapii sportowej w tym zawodzie czerpie każdy, kto choć raz ucierpiał z powodu przeciążeń czy kontuzji, które występują tu na porządku dziennym. Różne rodzaje kontuzji sportowych mogą zdarzyć się na każdym etapie podejmowania wysiłku fizycznego (zarówno amatorskim, jak i wyczynowym). W głównej mierze spowodowane jest to tym, że organizm sportowca prawie każdego dnia narażany jest poprzez kumulowanie się przeciążeń na błahe kontuzje, jak i poważne urazy sportowe. Nie bez winy zostają tu wysoko stawiane wymagania oraz ciążąca na sportowcu presja. Dlatego tak ważne jest, aby fizjoterapeuta sportowy podczas rehabilitacji zadbał również o wsparcie pacjenta nie tylko fizyczne, ale także psychiczne.

Rola fizjoterapii w sporcie jest nieoceniona. Działania, jakie podejmuje fizjoterapeuta sportowy, zawsze dobierane są indywidualnie do podopiecznego. Zazwyczaj jednak terapia fizjoterapeutyczna skupia się na przygotowaniu organizmu sportowca do najwyższej możliwej sprawności, tak aby zoptymalizować osiągnięcia. A to wszystko po to by metody fizjoterapii sportowej wzniosły go na poziom, na którym sportowiec będzie mógł wykonywać swój zawód w pełni bezpiecznie i na najwyższym poziomie.

Praca fizjoterapeuty bez wątpienia wiąże się z dużą presją czasu, biorąc pod uwagę fakt, że wiele sportowców sięga po usługi fizjoterapeuty sportowego z powodu zbliżających się zawodów. Doświadczeni fizjoterapeuci sportowi, stojący u boku największych sportowców, mają na sobie także wielką odpowiedzialność za optymalizacje osiągnięć podopiecznego i to, jak potoczy się jego dalsza kariera sportowa. Błędy, które popełni, mogą rzutować na wynik końcowy sportowca podczas zawodów.

Trening medyczny, który wymaga częstego przeprowadzania i nadzorowania, w celu czerpania przez sportowca jak największej ilości korzyści z fizjoterapii sportowej jest także czasochłonny i nierzadko wiąże się z ciągłą, ciężką pracą i wyjazdami.

Wdrażane kompleksowe programy rehabilitacji sportowej przez fizjoterapeutę sportowego mają na celu jak najlepiej pomóc jego podopiecznemu. Narzędzia, jakie daje nam aktualnie nowoczesna fizjoterapia sportowa z dozą dużej pewności, odpowiednio zastosowane, są w stanie zupełnie wykluczyć poważniejsze kontuzje z życia sportowca.

Fizjoterapeuta sportowy bez wątpienia jest specjalistą dla każdej aktywnej osoby. Praktyka fizjoterapii sportowej zapewnia specjalistom różne metody leczenia urazów sportowych, jak i te, które mogą być stosowane profilaktycznie lub w celach takich jak np. regeneracja powysiłkowa. Praca w sporcie rzuca pod nogi wiele wyzwań fizjoterapeutom, to w głównej mierze od nich zależy jakie techniki stosujemy u danego pacjenta. Metody terapii zawsze dobierane się indywidualnie i mogą obejmować praktyki takie jak:

• diagnostyka funkcjonalna,
• terapia manualna,
• masaż leczniczy,
• kinezyterapia,
• trening medyczny,
• fizykoterapia i odnowa biologiczna,
• kinesiotaping,

A jaki może być sprzęt dla fizjoterapeutów sportowych? W zależności od tego, jakie programy treningowe zostaną podjęte i jakie są potrzeby sportowca, zawsze można skorzystać z różnego rodzaju sprzętu rehabilitacyjnego. Od stołów rehabilitacyjnych, przez akcesoria do ćwiczeń, po urządzenia fizykoterapeutyczne.

Praca fizjoterapeuty sportowego może obejmować także obszar, jakim jest fizjoterapia drużyn sportowych. Wiele sportowców zajmujących się różnymi dyscyplinami sportowymi ma w swojej kadrze fizjoterapeutę. Jak rehabilitacja sportowa pomaga w tym przypadku?

Podobnie jak w procesie indywidualnym, kompleksowe rehabilitacje i wyzwania fizjoterapeutów sportowych dla klubu czy drużyny sportowej obejmują

• fizjoterapię ogólną
• poprawę wyników sportowych
• programy treningowe uwzględniające powrót pełnej sprawności fizycznej zawodników
• edukację sportową
• przygotowanie przedstartowe
• kompleksowe wsparcie pacjenta
• masaż po wysiłku fizycznym, jako odnowa biologiczna

Praktyka fizjoterapii sportowej w tym przypadku będzie różniła się tym, że doświadczeni fizjoterapeuci sportowi mają pod swoją opieką nie jednego, a wiele jednostek. Stąd profesjonalne wspomaganie większej ilości osób może przysparzać także większe trudności.

Wdrażanie procesu jakim jest fizjoterapia sportowa jest nieoceniona, zarówno w profilaktyce, jak i w edukacji i właściwej rehabilitacji sportowej. Do głównych korzyści z fizjoterapii sportowej zalicza się:

• zapobieganie urazom sportowym (np. urazy mięśniowe, poprzez podjęcie działań profilaktycznych i edukacje z zakresów takich jak unikanie kontuzji lub jak rehabilitacja sportowa pomaga w zapobieganiu ich wystąpienia),
• leczenie urazów sportowych (terapia fizjoterapeutyczna oferuje różne skuteczne metody leczenia urazów sportowych),
• edukacja sportowa (doświadczeni fizjoterapeuci sportowi z pewnością uświadomią pacjenta jakie rodzaje kontuzji sportowych na niego czyhają, jakie są najczęstsze urazy sportowe, jak osiągnąć powrót pełnej sprawności fizycznej, czy jak udzielić pierwszą pomoc),
• diagnostyka funkcjonalna (diagnostyczna rola fizjoterapii sportowej jest również bardzo ważna, dzięki niej możliwe jest namierzenie dysfunkcji, które mogą wypływać na czynniki takie jak poprawa wyników sportowych czy optymalizację osiągnięć.
• ciągłe wsparcie pacjenta (zarówno od strony fizycznej, jak i psychicznej, dzięki czemu będzie mógł w pełni skupić się na wykonywaniu swojego zawodu jak najlepiej).

Korzyści z pracy z fizjoterapeutą sportowym jest oczywiście o wiele więcej. Przyjdź do nas i sam się przekonaj! Jeżeli szukasz miejsca na odbycie swojej wizyty z zakresu fizjoterapii sportowej we Wrocławiu, gdzie otrzymasz szybką diagnozę, kompleksową opiekę, a leczenie zostanie wdrożone natychmiastowo, wybierz GO ON CLINIC i już dziś zarezerwuj wizytę telefonicznie, dzwoniąc pod numer 530 30 50 40. W celu ustalenia terminu wizyty możesz również odwiedzić nas we Wrocławiu na ulicy Strzegomskiej 138/6 lub skontaktować się z nami mailowo pod adresem kontakt@goonclinic.pl, lub kliknij przycisk poniżej i umów się do nas na wizytę online.