Baza wiedzy

Praca w sporcie jako fizjoterapeuta wymaga dużego zaangażowania, wiedzy i bez wątpienia umiejętności funkcjonowania pod presją czasu i pod dużą odpowiedzialnością. Wiele osób zastanawia się – co to jest fizjoterapia sportowa i czy w ogóle warto z niej skorzystać przed zawodami sportowymi? Jakie techniki stosujemy jako fizjoterapeuci i na czym polega trening medyczny? Czy dzięki fizjoterapii możliwy jest powrót pełnej sprawności fizycznej po przebytej kontuzji? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz poniżej. Rola fizjoterapii w sporcie, zwłaszcza przed zawodami sportowymi jest nieoceniona. Rehabilitacja i fizjoterapia sportowa mogą przybierać przeróżne formy, o których dowiesz się w dalszej części artykułu.

Na czym polega rehabilitacja sportowa? Otóż fizjoterapia w sporcie opiera się o rozmaite programy treningowe i metody terapii dobierane indywidualnie do każdego pacjenta. Podejmowane przez fizjoterapeutę sportowego decyzje w tej sprawie zwykle ustalane są na podstawie wielu czynników. Zazwyczaj na finalnie obrane cele fizjoterapii sportowej i to, jaka forma fizjoterapii będzie przeprowadzana, wpływają głównie aktualne potrzeby sportowca, którymi mogą być:

• profilaktyka urazów – mająca kluczowe znaczenie dla każdego, kto nie chce paść ofiarą czyhających z każdej strony niebezpieczeństw takich jak poważne urazy sportowe, zwłaszcza przed zawodami,
• edukacja sportowa np. w zakresach takich jak pierwsza pomoc, zapobieganie urazom sportowym, najczęstsze urazy sportowe, leczenie urazów, czy profesjonalne wspomaganie,
• leczenie urazów sportowych i powrót do pełnej sprawności fizycznej
• profesjonalne wspomaganie treningu medycznego,
• przygotowanie przedstartowe,
• poprawa wyników sportowych i optymalizacja osiągnięć,
• regeneracja powysiłkowa – np. masaż po wysiłku fizycznym,
• czy kompleksowa i stała współpraca z fizjoterapeutą zapewniająca wsparcie pacjenta na wszystkich powyższych płaszczyznach.

Oprócz powyższych aspektów, podczas ustalania planów działania, jakimi są programy rehabilitacji sportowej, brane są również pod uwagę czynniki takie jak: indywidualne predyspozycje sportowca (np. jego zdolności regeneracyjne), motywacja (czy będzie systematyczny w trakcie trwania procesu dążenia do wspólnie wyznaczonego celu), czy odczuwa jakieś dolegliwości bólowe (występowanie bólu może negatywnie wpływać na terapię i wydłużyć czas, jaki zajmie profesjonalne wspomaganie), jego ogólny stan zdrowotny i samopoczucie (im lepszy będzie stan wyjściowy sportowca, tym większe szanse na to, że wybrana forma fizjoterapii będzie skuteczna), występujące przeciwwskazania do fizjoterapii (w przypadku ich wystąpienia niektóre metody terapii będą musiały zostać wykluczone).

Czy myślałeś kiedyś o tym, czym w sztabie sportowców zajmuję się fizjoterapeuta? Jaką rolę odgrywa fizjoterapia w sporcie? Otóż, widok tego specjalisty w takim środowisku nie jest niczym nadzwyczajnym. Korzyści z fizjoterapii sportowej w tym zawodzie czerpie każdy, kto choć raz ucierpiał z powodu przeciążeń czy kontuzji, które występują tu na porządku dziennym. Różne rodzaje kontuzji sportowych mogą zdarzyć się na każdym etapie podejmowania wysiłku fizycznego (zarówno amatorskim, jak i wyczynowym). W głównej mierze spowodowane jest to tym, że organizm sportowca prawie każdego dnia narażany jest poprzez kumulowanie się przeciążeń na błahe kontuzje, jak i poważne urazy sportowe. Nie bez winy zostają tu wysoko stawiane wymagania oraz ciążąca na sportowcu presja. Dlatego tak ważne jest, aby fizjoterapeuta sportowy podczas rehabilitacji zadbał również o wsparcie pacjenta nie tylko fizyczne, ale także psychiczne.

Rola fizjoterapii w sporcie jest nieoceniona. Działania, jakie podejmuje fizjoterapeuta sportowy, zawsze dobierane są indywidualnie do podopiecznego. Zazwyczaj jednak terapia fizjoterapeutyczna skupia się na przygotowaniu organizmu sportowca do najwyższej możliwej sprawności, tak aby zoptymalizować osiągnięcia. A to wszystko po to by metody fizjoterapii sportowej wzniosły go na poziom, na którym sportowiec będzie mógł wykonywać swój zawód w pełni bezpiecznie i na najwyższym poziomie.

Praca fizjoterapeuty bez wątpienia wiąże się z dużą presją czasu, biorąc pod uwagę fakt, że wiele sportowców sięga po usługi fizjoterapeuty sportowego z powodu zbliżających się zawodów. Doświadczeni fizjoterapeuci sportowi, stojący u boku największych sportowców, mają na sobie także wielką odpowiedzialność za optymalizacje osiągnięć podopiecznego i to, jak potoczy się jego dalsza kariera sportowa. Błędy, które popełni, mogą rzutować na wynik końcowy sportowca podczas zawodów.

Trening medyczny, który wymaga częstego przeprowadzania i nadzorowania, w celu czerpania przez sportowca jak największej ilości korzyści z fizjoterapii sportowej jest także czasochłonny i nierzadko wiąże się z ciągłą, ciężką pracą i wyjazdami.

Wdrażane kompleksowe programy rehabilitacji sportowej przez fizjoterapeutę sportowego mają na celu jak najlepiej pomóc jego podopiecznemu. Narzędzia, jakie daje nam aktualnie nowoczesna fizjoterapia sportowa z dozą dużej pewności, odpowiednio zastosowane, są w stanie zupełnie wykluczyć poważniejsze kontuzje z życia sportowca.

Fizjoterapeuta sportowy bez wątpienia jest specjalistą dla każdej aktywnej osoby. Praktyka fizjoterapii sportowej zapewnia specjalistom różne metody leczenia urazów sportowych, jak i te, które mogą być stosowane profilaktycznie lub w celach takich jak np. regeneracja powysiłkowa. Praca w sporcie rzuca pod nogi wiele wyzwań fizjoterapeutom, to w głównej mierze od nich zależy jakie techniki stosujemy u danego pacjenta. Metody terapii zawsze dobierane się indywidualnie i mogą obejmować praktyki takie jak:

• diagnostyka funkcjonalna,
• terapia manualna,
• masaż leczniczy,
• kinezyterapia,
• trening medyczny,
• fizykoterapia i odnowa biologiczna,
• kinesiotaping,

A jaki może być sprzęt dla fizjoterapeutów sportowych? W zależności od tego, jakie programy treningowe zostaną podjęte i jakie są potrzeby sportowca, zawsze można skorzystać z różnego rodzaju sprzętu rehabilitacyjnego. Od stołów rehabilitacyjnych, przez akcesoria do ćwiczeń, po urządzenia fizykoterapeutyczne.

Praca fizjoterapeuty sportowego może obejmować także obszar, jakim jest fizjoterapia drużyn sportowych. Wiele sportowców zajmujących się różnymi dyscyplinami sportowymi ma w swojej kadrze fizjoterapeutę. Jak rehabilitacja sportowa pomaga w tym przypadku?

Podobnie jak w procesie indywidualnym, kompleksowe rehabilitacje i wyzwania fizjoterapeutów sportowych dla klubu czy drużyny sportowej obejmują

• fizjoterapię ogólną
• poprawę wyników sportowych
• programy treningowe uwzględniające powrót pełnej sprawności fizycznej zawodników
• edukację sportową
• przygotowanie przedstartowe
• kompleksowe wsparcie pacjenta
• masaż po wysiłku fizycznym, jako odnowa biologiczna

Praktyka fizjoterapii sportowej w tym przypadku będzie różniła się tym, że doświadczeni fizjoterapeuci sportowi mają pod swoją opieką nie jednego, a wiele jednostek. Stąd profesjonalne wspomaganie większej ilości osób może przysparzać także większe trudności.

Wdrażanie procesu jakim jest fizjoterapia sportowa jest nieoceniona, zarówno w profilaktyce, jak i w edukacji i właściwej rehabilitacji sportowej. Do głównych korzyści z fizjoterapii sportowej zalicza się:

• zapobieganie urazom sportowym (np. urazy mięśniowe, poprzez podjęcie działań profilaktycznych i edukacje z zakresów takich jak unikanie kontuzji lub jak rehabilitacja sportowa pomaga w zapobieganiu ich wystąpienia),
• leczenie urazów sportowych (terapia fizjoterapeutyczna oferuje różne skuteczne metody leczenia urazów sportowych),
• edukacja sportowa (doświadczeni fizjoterapeuci sportowi z pewnością uświadomią pacjenta jakie rodzaje kontuzji sportowych na niego czyhają, jakie są najczęstsze urazy sportowe, jak osiągnąć powrót pełnej sprawności fizycznej, czy jak udzielić pierwszą pomoc),
• diagnostyka funkcjonalna (diagnostyczna rola fizjoterapii sportowej jest również bardzo ważna, dzięki niej możliwe jest namierzenie dysfunkcji, które mogą wypływać na czynniki takie jak poprawa wyników sportowych czy optymalizację osiągnięć.
• ciągłe wsparcie pacjenta (zarówno od strony fizycznej, jak i psychicznej, dzięki czemu będzie mógł w pełni skupić się na wykonywaniu swojego zawodu jak najlepiej).

Korzyści z pracy z fizjoterapeutą sportowym jest oczywiście o wiele więcej. Przyjdź do nas i sam się przekonaj! Jeżeli szukasz miejsca na odbycie swojej wizyty z zakresu fizjoterapii sportowej we Wrocławiu, gdzie otrzymasz szybką diagnozę, kompleksową opiekę, a leczenie zostanie wdrożone natychmiastowo, wybierz GO ON CLINIC i już dziś zarezerwuj wizytę telefonicznie, dzwoniąc pod numer 530 30 50 40. W celu ustalenia terminu wizyty możesz również odwiedzić nas we Wrocławiu na ulicy Strzegomskiej 138/6 lub skontaktować się z nami mailowo pod adresem kontakt@goonclinic.pl, lub kliknij przycisk poniżej i umów się do nas na wizytę online.

Czy będąc sportowcem miewanie kontuzji jest czymś normalnym? Otóż, kontuzje bez wątpienia są wkalkulowane w sport. Ich występowanie uwarunkowane jest najczęściej stopniem kontuzjogenności danej dyscypliny sportowej, a także ilością bezpośredniego kontaktu fizycznego między zawodnikami. Każdy kto uprawia sport, zwłaszcza regularnie, wie, że oprócz źródła zdrowia niesie on za sobą także duże ryzyko kontuzji. Tutaj z pomocą przychodzi profilaktyka, czyli wszelkie działania skupiające się na tym aby do niej nie dopuścić. A więc, czy minimalizowanie ryzyka kontuzji za pomocą działań profilaktycznych jest możliwe? Jak najbardziej! Zapobieganie kontuzjom przy aktywności fizycznej jest bardzo ważne, jednak nie zawsze udaje się ich uniknąć. Tak więc, co zrobić w sytuacji, w której mimo wszystko nabawimy się kontuzji? Koniecznie czytaj dalej!

Kontuzja sportowa to nic innego jak pokłosie urazu powstałego (najczęściej) w obrębie narządu ruchu. Uraz zaś definiujemy jako działanie energii zewnętrznej, wskutek której dojść może do wyżej wspomnianego uszkodzenia, jakim jest kontuzja. Często dwa te pojęcia używane są zamiennie, jako swoje synonimy. Pod słowem kontuzja sportowa kryje się naprawdę wiele dysfunkcji, takich jak:

• skręcenie – skręcenie to inaczej dysfunkcja tkanek miękkich, które stabilizują staw. Skręcenie możemy zaobserwować gdy podczas ruchu dochodzi do przekroczenia fizjologicznego zakresu ruchomości stawu.
• zwichnięcie stawu – (np. zwichnięcie stawu barkowego, czy zwichnięcie stawu skokowego) to nic innego jak niefizjologiczne przemieszczenie się (dyslokacja) kości względem siebie.
• stłuczenie – to obrażenie zamknięte, bez przerwania ciągłości skóry, powstałe w wyniku urazu mechanicznego.
• złamania – złamanie określane jest mianem przerwania ciągłości tkanki kostnej na skutek urazu.
• naciągnięcie, naderwanie i zerwanie – naciągnięcie to stan, w którym ciągłość włókien mięśniowych traci poniżej pięciu procent, natomiast każda wartość powyżej wskazuje nam już naderwanie. Całkowite przerwanie ciągłości mięśnia zaś nazywane jest zerwaniem.

Kontuzja może powstać wskutek:

• zbyt intensywnego lub źle przeprowadzonego treningu,
• przeciążeń organizmu,
• trudnych warunków atmosferycznych,
• bezpośredniego urazu,
• braku odpowiedniej rozgrzewki, przygotowującej organizm do wysiłku fizycznego
• wadliwego sprzętu sportowego,
• lub w sytuacji gdy pominięty został jakiś etap leczenia kontuzji i nastąpił za szybki powrót do aktywności fizycznej.

Uprawianie sportu, zwłaszcza w sposób regularny, jest zdecydowanie czymś korzystnym dla naszego organizmu i niesie dla niego wiele pozytywnych skutków. Jednak nieodpowiednie przygotowanie do treningu lub przeciążenie organizmu może prowadzić do powstawania urazów sportowych. Dlatego tak istotne jest poznanie czynności, które pomagają im zapobiec:

• odpowiednia rozgrzewka przed aktywnością fizyczną,
• stopniowanie obciążenia (zwłaszcza u osób, które są już po przebytej kontuzji),
• współpraca z fizjoterapeutą/lekarzem/wykwalifikowanym trenerem,
• rozciąganie po treningu,
• odpowiednia technika wykonywania ćwiczeń (jeżeli nie masz pewności czy wykonujesz dany ruch poprawie, zawsze pytaj osoby bardziej doświadczone. Świetnym pomysłem będzie również skorzystanie z usług fizjoterapeuty sportowego, zarówno przed rozpoczęciem treningu, jak i w trakcie jego trwania),
• odpowiednia regeneracja powysiłkowa i zbilansowana dieta.

Do oceny natężenia bólu możemy użyć wielu funkcjonujących w szeroko pojętej medycynie skal, jedną z nich jest, chociażby wyżej już wspomniana skala VAS. Oprócz niej istnieją również inne metody oceny bólu, a najczęściej wykorzystywane skale oceny nasilenia bólu to:

• skala słowna,
• skala obrazkowa,
• skala numeryczna,
• skala Laitinena i inne.

Opracowane skale oceny mają za zadanie pomóc w stawianiu diagnozy, planowaniu, a także ocenie skuteczności leczenia przeciwbólowego i terapii.

Zastanawiasz się pewnie – dlaczego kontuzja przytrafiła się mi? Myślisz może, że twoja kontuzja nie wymaga leczenia, a ból sam minie? Zastanawiasz się czy nie łatwiej będzie lekceważyć kontuzję, która Ci się przytrafiła z nadzieją na brak konsekwencji zdrowotnych? Boisz się, że unieruchomienie ciała w miejscu wystąpienia kontuzji jest jedynym rozwiązaniem na jej wyleczenie? Niekoniecznie.

Jakie mogą być konsekwencje braku leczenia, zwłaszcza kiedy jest to poważna kontuzja?

Kontuzja i ból to stany, których nigdy nie należy lekceważyć. Nabawianie się kontuzji i niepodjęcie działań leczniczych może doprowadzić do pogłębienia urazu, a w skrajnych przypadkach nawet do niepełnosprawności.

Wyróżnia się różne rodzaje kontuzji. Głównie klasyfikuje się je na podstawie obszaru, w którym wystąpiły, ale także ze względu na rodzaj uprawianego sportu (w dalszej części najczęstsze kontuzje sportowe), czas ich trwania, czy okoliczności powstania.

Kontuzja barku

Czym objawia się kontuzja barku? W zależności od jednostki chorobowej jaką bark zostanie objęty (zwichnięcie barku, niestabilność barku, czy uszkodzenie stożka rotatorów) objawy kontuzji mogą się od siebie różnić. Najczęściej jednak są to: ból, obrzęk, niestabilność, ograniczenie zakresu ruchomości, czy obniżona siła mięśniowa.

Kontuzja nadgarstka

Kontuzja ręki to jedna z najpopularniejszych kontuzji występujących u pacjentów. Często nawet niegroźny upadek na rękę może spowodować uraz, tj. złamanie czy zwichnięcie nadgarstka. Aby zapobiegać takim urazom należy zwrócić uwagę na odpowiedni trening tej grupy mięśniowej. Tak, nadgarstek też posiada mięśnie, które warto wzmacniać, ćwiczyć, rozciągać i rozgrzewać. Dzięki temu zawsze będzie gotowy do pełnych obciążeń, a ryzyko kontuzji w sporcie zmniejszy się znacząco.

Kontuzja pachwiny

Zastanawiasz się pewnie – czym właściwie jest kontuzja pachwiny? To uraz w okolicy krocza, który wiąże się często z dość silnym bólem. Urazy pachwiny wywołać mogą między innymi: nieodpowiednia rozgrzewka, złe przygotowanie do ćwiczeń, zbyt szybki i energiczny ruch nogą, zbyt duże obciążenie dolnych grup mięśniowych. Poza czynnikami zewnętrznymi, ból pachwiny może być związany również z innymi schorzeniami, np. problemy z kręgosłupem, przepuklina pachwinowa, problemy w obrębie dna miednicy lub konflikt panewkowo-udowy.

Kontuzja kolana

Czy kontuzje kolan są powszechne? Niestety tak. Problemy z kontuzją w obrębie kolana mogą dotyczyć uszkodzeń: więzadeł pobocznych piszczelowego i strzałkowego, łąkotek oraz najprawdopodobniej najczęściej – więzadeł krzyżowych. Pierwszy etap leczenia kontuzji kolana zwykle opiera się unieruchomienie na okres kilku tygodni. Po tym okresie wdrażana jest rehabilitacja kontuzji polegająca na stopniowym uruchamianiu oraz wzmacnianiu stabilizatorów tego stawu. Poważna kontuzja może wymagać kilkumiesięcznego unieruchomienia i rekonstrukcji uszkodzeń.

Kontuzja stawu skokowego

Kontuzja stawu skokowego dotyczy najczęściej sportowców takich dyscyplin jak lekkoatletyka, piłka siatkowa, koszykówka czy piłka nożna. Na uraz stawu skokowego sportowiec narażony jest właściwie ciągle, nie tylko na treningu. Wystarczy, że na rozgrzewce lub w drodze na trening źle postawi nogę i tym samym jego kolano będzie w złej pozycji względem podłoża. Staw ten jest bardzo skomplikowany, co również wpływa na większą kontuzjogenność. Jako najczęstsze kontuzje sportowe stawu skokowego wyróżnić możemy: skręcenie, zwichnięcie oraz złamanie.

Kontuzje stare

Czy stare kontuzje mają szanse na wyleczenie? Nie każda kontuzja zregeneruje się sama. Gdy masz problem tego typu, zawsze warto udać się z nim do specjalisty, który przede wszystkim go odpowiednio zdiagnozuje i wdroży adekwatny plan działania. W przypadku nieleczonej kontuzji, na pierwszy rzut oka może wydawać się, że gdy ból ustał, kontuzja zniknęła. Niestety często zdarza się, że kontuzja powraca i to ze zdwojoną siłą. Dlatego diagnostyka w przypadku kontuzji jest kluczowa.

Wiemy, że aktywność fizyczna bez wątpienia może sprzyjać powstawaniu kontuzji. Zwłaszcza ta wykonywana w niewłaściwy sposób lub kiedy organizm jest wycieńczony. Pomimo tego, są aktywności, których wykonywanie jest szczególnie narażające – czyli jakie są sporty sprzyjają powstawaniu kontuzji?

Kontuzja u biegacza

Kontuzje u biegaczy dotyczą głównie nóg. Najbardziej narażony jest staw skokowy oraz mięśnie dwugłowe uda. To tych 2 struktur dotyczą najczęstsze kontuzje sportowe. Najczęściej spotykamy:

• zerwania mięśni kończyn dolnych
• naderwania mięśni kończyn dolnych
• zwichnięcia, skręcenia lub złamania w obrębie stawu skokowego,
• urazy stopy,
• urazy kolana i więzadeł w obrębie stawu kolanowego

Kontuzja na nartach

Unikanie kontuzji na nartach – o czym należy pamiętać? Czy kontuzje narciarzy są często spotykane? Zdecydowanie tak! Najczęstsze kontuzje na nartach związane są z brakiem rozgrzewki i dotyczą stawów kolanowych. Osoby uprawiające narciarstwo rekreacyjnie bardzo często pomijają etap rozgrzewki i tym samym narażają swoje ciało na kontuzję. Inne częste rodzaje kontuzji na nartach to złamania oraz poważne urazy kolana, bioder lub obręczy barkowej. Te ostatnie wiążą się niestety z upadkiem podczas bardzo szybkiego zjazdu lub zderzenia się z kimś.

Kontuzje piłkarzy

Wśród kontuzji występujących u piłkarzy najczęściej wymienia się:

• stłuczenia mięśni,
• naderwanie i naciągnięcie mięśni,
• urazy więzadeł kolanowych – stłuczenia lub zerwania, np. kontuzja Huberta Matyni,
• zwichnięcie lub skręcenie stawu skokowego i kolanowego,
• drobne urazy żeber i klatki piersiowej

Do często wymienianych chorób reumatycznych należą reumatoidalne zapalenie stawów, ZZSK oraz łuszczycowe zapalenie stawów. Reumatoidalne zapalenie stawów to choroba przewlekła i autoimmunologiczna (zaliczana do przewlekłych chorób zapalnych), która powoduje proces zapalny doprowadzający do destrukcji stawów, a przede wszystkim chrząstki stawowej i ich nasad kostnych.

Oprócz powyższych, objawy zapalenia stawów mogą przyjmować również formę zmian pozastawowych, a nawet doprowadzić do dalszych powikłań układowych. Na zapalenie stawów choruje w przybliżeniu jedna na sto dorosłych osób. Skutkiem postępu rozwoju choroby może być nawet niepełnosprawność i przedwczesna śmierć, dlatego tak ważne są: postawienie trafnego rozpoznania rozwoju reumatoidalnego zapalenia stawów i wdrożenie leczenia, które przeprowadzone poprawnie może i nie jest w stanie wyleczyć pacjenta, ale na pewno umożliwia uzyskanie remisji choroby. A co za tym idzie, uniknięcia przez chorego pojawienia się wielu wyczerpujących objawów choroby, które bez wątpienia znacznie obniżyłyby jakość jego życia. Niestety w etiopatogenezie reumatoidalnego zapalenia wciąż pozostało wiele znaków zapytania.

Co ciekawe, do dzisiejszego dnia przyczyny reumatoidalnego zapalenia stawów nie są do końca poznane. Za prawdopodobne czynniki, wywołujące przewlekłe zapalenie stawów, uważa się:

• różnego rodzaju zakażenia (od wirusowych, przez mykoplazmatyczne, aż po bakteryjne),
• czynniki genetyczne,
• nieprawidłowości immunologiczne.

Za główną przyczynę objawów reumatoidalnego zapalenia stawów uważa się toczące się w organizmie procesy zapalne, w wyniku których błona maziowa stawów pogrubia się, co prowadzi do utrudnionego ruchu w stawach. Konsekwencją ograniczonej ruchomości może być nawet postępujący zanik mięśni w zasięgu chorego stawu.

Skąd możemy wiedzieć, że mamy do czynienia z chorobą reumatyczną, jeżeli przebieg tej choroby stawów może być inny u różnych pacjentów, chociażby w zależności od przyczyny wystąpienia choroby, czy indywidualnych predyspozycji chorego? Najczęstszy i główny objaw RZS przejawia się symetrycznym zapaleniem stawów rąk, jak i stóp. Zdarzają się także sytuacje, w których stan zapalny stawów dotyka również większe stawy takie jak np. stawy barkowe.

Jak już wiemy, objawy zapalenia stawów mogą być różne, jednak które z nich najczęściej pojawiają się u pacjentów? Które objawy RZS występują w głównej mierze? Bez wątpienia zaliczyć do nich możemy:

• deformacje stawów rąk i stóp,
• tkliwość stawów zajętych chorobą,
• ograniczenie ruchomości stawów,
• sztywność zajętych stawów (najczęściej poranna),
• obrzęk stawów rąk (i nie tylko),
• wysięk w stawach,
• objawy zapalenia błony maziowej stawów,
• ból stawów,
• zmiany pozastawowe w postaci guzków reumatoidalnych, torbieli, zmian skórnych czy zaników mięśniowych.

Inne standardowe dla zapalenia stawów objawy to stan podgorączkowy, bolesność mięśni, ciągle towarzyszące pacjentowi zmęczenie, jadłowstręt, czy spadek masy ciała.

Zauważyłeś u siebie często występujący ból stawów? A może guzki reumatoidalne? Jeżeli powyższe objawy Cię dotyczą, skonsultuj się ze specjalistą, który z pewnością pomoże ci w postawieniu rozpoznania reumatoidalnego zapalenia stawów lub wykluczenia występowania tej choroby.

Jak diagnozować reumatoidalne zapalenie stawów? Otóż do rozpoznania reumatoidalnego zapalenia na pewno przydadzą się podstawowe badania laboratoryjne, a przede wszystkim uwzględniany w nich czynnik reumatoidalny.

*Czynnik reumatoidalny — czynnik reumatoidalny jest markerem, który może dać nam odpowiedź na pytanie — czy u danego pacjenta występuje reumatoidalne zapalenie stawów (choroba reumatoidalna)? Jego podwyższona wartość w wynikach badań może być kluczowa dla postawienia diagnozy potwierdzającej, że objawy pacjenta powoduje choroba reumatoidalna (choć może wskazywać również na inne przypadłości). Czynnik reumatoidalny z dużym powodzeniem stosowany jest w diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów.

Co poza nim stosowane jest także w diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów? Podczas prowadzenia diagnostyki zapalenia stawów rozpoznanie przeprowadzane jest najczęściej w oparciu o specjalne siedem kryteriów, z których przynajmniej cztery muszą zostać spełnione i występować u pacjenta przez co najmniej 6 tygodni. Wyżej wspomniane kryteria stosowane w klasyfikacji reumatoidalnego zapalenia stawów stosowane są od 2010 roku i ustalone zostały przez ACR (American College of Rheumatology). Należą do nich:

• sztywność stawów (poranna),
• stan zapalny stawów (trzech i więcej) oznajmione przez specjalistę,
• zapalenie stawów symetryczne (głównie małych stawów),
• guzki reumatoidalne,
• czynnik reumatoidalny we krwi,
• zmiany widoczne w badaniach radiologicznych.

W celu postawienia rozpoznania reumatoidalnego zapalenia konieczne jest udanie się do specjalisty, który przeprowadzi dokładny wywiad, a także zleci (jeżeli to konieczne) dodatkowe badania potwierdzające lub wykluczające reumatologiczne zapalenie stawów.

Podczas rozwoju choroby stawów dochodzą do objawów różne dolegliwości, pochodzące z różnych układów. Oprócz pojawienia się w objawach najpopularniejszego zapalenia stawów dochodzi także do wystąpienia innej grupy objawów, definiowanej również jako niespecyficzne objawy zapalenia stawów. Zaliczamy do nich:

• zapalenie naczyń krwionośnych — zdarza się, że reumatoidalne zapalenie naczyń występuje jako powikłanie w przebiegu RZS.
• Oprócz zapalenia stawów może dojść również do procesu zapalnego sąsiednich tkanek, np. różnego typu chorób serca takich jak zapalenie osierdzia.

Opiekę zdrowotną w zakresie zapalenia stawów prowadzi najczęściej lekarz reumatolog. Przed wdrożeniem procesu leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów wiele osób pyta — czy uda się to wyleczyć? Odpowiedź na to pytanie brzmi: reumatoidalnego zapalenia stawów niestety, ale nie można wyleczyć. Priorytetem postępowania leczniczego jest podjęcie wszystkich koniecznych działań, aby zahamować postęp choroby.

A więc, jak zatrzymać rozrost choroby? Bez wątpienia świetnie sprawdza się tu farmakoterapia, która odpowiednio dobrana w zależności od aktywności reumatoidalnego zapalenia stawów, bądź okresu choroby może zawierać:

• leki biologiczne — jedna z opcji leczenia objawów reumatoidalnego zapalenia stawów, zmniejszają one objawy zapalenia i aktywności choroby,
• niesterydowe leki przeciwzapalne (NLPZ) — odpowiedzialne za łagodzenie symptomów reumatoidalnego zapalenia stawów, działają także przeciwbólowo na stawy objęte RZS. Niestety nie hamują rozwoju choroby stawów (destrukcji stawów),
• glikokortykosteroidy — stosowane głównie gdy objawy zapalenia stawów ulegają zaostrzeniu,
• LMPCh — to leki modyfikujące przebieg choroby, hamują one rozwój RZS.

LMPCh w leczeniu RZS stosowane są z bardzo dużym powodzeniem. Ich główną rolą jest działanie przeciwzapalne, ale także odpowiadają one za proces hamujący powstawanie takich zmian destrukcyjnych jak uszkodzenia stawów (to typowe dla zapalenia stawów zmiany). Bez wątpienia łagodzą objawy choroby i w reumatoidalnym zapaleniu stawów leczenie z ich pomocą zalecane jest zaraz po postawieniu rozpoznania.

Do kogo się zgłosić, jeżeli podejrzewamy, że u nas lub u naszego bliskiego, występuje RZS? Prawda jest taka, że spośród wszystkich specjalistów, to przede wszystkim reumatologowi różnicowanie zapalnych chorób stawów nie sprawi większego problemu.

Do składowych niezbędnych w całościowym leczeniu zapalenia stawów należą:

• farmakoterapia
• fizjoterapia (zawierająca kinezyterapię, terapię manualną, fizykoterapię, balneoterapię czy terapię zajęciową),
• psychoterapia,
• edukacja pacjenta,
• oraz zaopatrzenie ortopedyczne.

Niestety często zdarza się również, że pacjent cierpiący na zapalenie stawów wymaga leczenia chirurgicznego, ponieważ stawy objęte RZS są już bardzo zniszczone. Z tego powodu, tak mocno podkreślana jest rola szybkiego wdrożenia leczenia, a także fakt, że wszystkie symptomy zapalenia stawów należy bacznie obserwować. W postępowaniu leczniczym dotyczącym zapalenia stawów ważne jest również, aby skorzystać z prawidłowo przeprowadzanej fizjoterapii, której efekty również zmniejszają objawy zapalenia.

Zagłębiając się w temat wad w postawie ciała, należałoby się najpierw dowiedzieć — czym one właściwie są? Definicja wad postawy ciała obejmuje wiele indywidualnych odchyleń postury od ogólnie przyjętych wzorców prawidłowej sylwetki stanowiących normę. Patologia ustalana jest zazwyczaj na podstawie czynników takich jak wiek, płeć, tryb życia, a nawet typ budowy ciała pacjenta. Ponadto, wady postawy są grupą, wśród której możemy znaleźć takie zaburzenia jak: wady kończyn dolnych, wady stóp, chorobowe skrzywienia kręgosłupa, wady wrodzone kości oraz mięśni i wiele innych. Wszystkie czynniki naruszające harmonię, jaką tworzą odpowiednio ułożone elementy narządu ruchu w naszym ciele, zwiększają ryzyko wad postawy i powinny być zwalczane w jak najszybszym czasie. Wady postawy rozwijają się zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Leczenie wad postawy jest możliwe, a także sukcesywnie wykonywane. Należy jednak pamiętać, że lepiej zapobiegać, niż leczyć, dlatego tak ważna jest profilaktyka wad postawy. W utrzymywaniu prawidłowej postawy ciała czynnie uczestniczą nasze układy — mięśniowy i nerwowy.

.

Przyczyn wad postawy można szukać w różnych miejscach. Zapewne większość z nich kryje się w obrębie układu narządu ruchu (kostno-mięśniowo-stawowego). Jednak nie zawsze. Wiele istniejących wad postawy powstaje wskutek dysfunkcji w obrębie układów: oddechowego, krążenia, a nawet zaburzeń wzroku i słuchu. Poza tym niektóre wady postawy powstają także w wyniku wad rozwojowych w okresie płodowym i mają charakter wrodzony.

Wiele osób zastanawia się — na czym polegają wady postawy? Jak można je rozpoznać? Zainteresowanie tym tematem nie powinno być wcale dziwiące, ponieważ wady postawy znajdują się aktualnie bardzo wysoko w rankingu najczęściej występujących chorób cywilizacyjnych.

Wady postawy kręgosłupa zazwyczaj należą do najczęściej występujących dysfunkcji w tej obszernej grupie. Jednak nie należy zapominać, że przyczyny wad postawy bywają różnorakie. Patologie dotyczące wad postawy to również asymetrie w ustawieniu łopatek, kolana koślawe, szpotawe, stopa płaska, stopa płasko-koślawa i inne. Zarówno diagnostyka, jak i korekcja wad postawy najczęściej odbywają się pod nadzorem lekarza ortopedy, medycyny rodzinnej lub rehabilitacji. Do postawienia diagnozy można użyć wielu narzędzi diagnostycznych. Aby właściwie rozpoznać wady postawy dla lekarza mogą być przydatne chociażby komputerowe badania postawy ciała. Oprócz nich ogólnodostępne są także te niewymagające zaawansowanej technologii jak ocena wzrokowa. Dla powodzenia procesu leczniczego ważne jest, aby diagnostyka wad postawy przebiegała pod okiem specjalisty.

W przypadku stwierdzenia u dorosłego lub dziecka wady postawy konieczne jest wdrożenie odpowiedniego postępowania leczniczego. Nasuwa się zatem następujące pytanie — jak leczyć wady postawy? Odpowiedzi na to pytanie może być wiele, zazwyczaj jednak rehabilitacja wad postawy opiera się o gimnastykę leczniczą. Jest to jeden z najczęściej używanych środków terapeutycznych, pozwalający z dużym powodzeniem zniwelować wady postawy. W większości przypadków odpowiednia korekcja wad postawy pacjenta z pomocą specjalisty potrafi zdziałać cuda.

Podczas dobierania odpowiedniej procedury leczniczej zawsze pod uwagę wzięte powinny zostać stan pacjenta i jego indywidualne cechy takie jak przyczyny powstawania wady, nieprawidłowe nawyki (np. siedzący tryb życia), czy obrany cel podczas terapii wad postawy, który pacjent chce osiągnąć.

W terapii wad postawy stosowane są także różnego rodzaju specjalistyczne techniki (np. rozluźniania mięśniowo-powięziowego), ćwiczenia korekcyjne, odpowiednio dobrany trening, czy praca ze specjalistą ukierunkowana na wykształcenie prawidłowych wzorców ruchu.

• plecy wklęsłe–wypukłe — w przypadku tej wady postawy występują objawy takie jak zwiększony kąt przodopochylenia miednicy (prowadzący do powiększenia lordozy lędźwiowej). W następstwie mięsień prostownik grzbietu wraz z mięśniem czworobocznym lędźwi ulegają rozciągnięciu. Natomiast mięśnie piersiowy większy i zębaty przedni — przykurczowi. Powyższe objawy prowadzą do rozwoju wad takich jak: wysunięte do przodu barki, odstające i ustawione w odwiedzeniu łopatki i spłaszczona klatka piersiowa. Wskutek kompensacji może również dojść do pogłębienia się kifozy piersiowej. Konsekwencje, jakie niosą za sobą występujące wady postawy, chociażby takie jak plecy wklęsło-wypukłe, mogą doprowadzić do zaburzeń układu oddechowego (poprzez ograniczoną ruchomość klatki piersiowej).
• plecy wklęsłe (kołyskowe) — cechami charakterystycznymi tej wady postawy ciała są przede wszystkim hiperlordoza w odcinku lędźwiowym, przodopochylenie miednicy oraz wypukłe pośladki i brzuch. Wiele z mięśni ulega przykurczeniu, a dokładniej prostownik grzbietu, czworoboczny lędźwi, prosty uda, biodrowo-lędźwiowy. Natomiast wśród mięśni nadmiernie rozciągniętych możemy wyróżnić mięśnie brzucha, pośladkowe wielkie i kulszowo-goleniowe.
• plecy płaskie — problem wad postawy może przybierać różne formy, w przypadku pleców płaskich obejmuje zmniejszenie przodopochylenia miednicy, a także fizjologicznych krzywizn kręgosłupa. To jednak nie wszystko, charakterystyczną dla tej jednostki chorobowej cechą jest płaska klatka piersiowa. Powyższe patologie mogą doprowadzić do powstania zmian przeciążeniowych, a w konsekwencji nawet zwyrodnień. Problemy w obrębie klatki piersiowej wpływają negatywnie na jej pojemność oddechową, a także ruchomość.
• plecy okrągłe — problematyka wad postawy opiera się o przeróżne dysfunkcje, które im towarzyszą. W przypadku pleców okrągłych są to: pogłębiona kifoza piersiowa, a także powstała w wyniku mechanizmów kompensacyjnych — zwiększona lordoza szyjna. Do mięśni, które w wyniku tej wady ulegają rozciągnięciu zaliczyć możemy: prostownik grzbietu, mięśnie karku oraz mięśnie odpowiadające za ściąganie łopatek. Natomiast mięśnie klatki piersiowej (głównie piersiowe i zębate przednie) najczęściej predysponują do przykurczenia.

Pierwsze wady postawy dziecka zazwyczaj zauważane są przez rodzica, nauczyciela lub lekarza pierwszego kontaktu. Zazwyczaj określane są one jako nadmierne wygięcie kręgosłupa ku przodowi, bądź tyłowi. Najtrudniejszy czas dla postawy dziecka występuje zwykle w okresie, kiedy rozpoczyna edukację szkolną, wiążącą się z długim i przymusowym siedzeniem w ławce. Podstawowe zasady profilaktyki wad postawy są bardzo ważne i dotyczą podjętych przez rodziców zachowań już od pierwszych chwil życia dziecka. Istotną rolę odgrywa tu wiele czynników:

• układanie dziecka na brzuszku — wpływa na wzmacnianie mięśni w obrębie szyi i karku. Procedura ta nie jest również obojętna dla późniejszego prawidłowego ukształtowania lordozy szyjnej dziecka,
• zakładanie dziecku ubrań, które nie będą krępować jego ruchów,
• indywidualnie dopasowane stanowisko pracy do dziecka (np. do odrabiania lekcji) i przestrzeganie przez nie zasad ergonomii, które rzutują w bardzo dużym stopniu na kształtowanie się postawy ciała dziecka w okresie jego wzrostu,
• uprawiane różne formy aktywności fizycznej, z czego najważniejszą rolę odgrywają zabawy ruchowe, gimnastyka ogólnorozwojowa, ćwiczenia wzmacniające mięśnie stóp, grzbietu, brzucha i pośladków, a także lekcje pływania,
• odpowiednie odżywianie (adekwatna podaż białka, a także witamin i makroelementów).

Każde z powyższych zaleceń, w większym lub mniejszym stopniu, ogranicza wady postawy. Nie należy jednak zapominać, że wysiłek musi być umiarkowany i indywidualnie dobrany do możliwości dziecka. Jego zbyt duże natężenie może doprowadzić do uzyskania efektu przeciwnego do zamierzonego. Niestety, niestosowanie się do powyższych zaleceń najczęściej sprzyja powstawaniu wad. Reasumując, profilaktyka wad postawy powinna zostać wdrożona już we wczesnym dzieciństwie. Bez wątpienia wykształcenie nawyku prawidłowej postawy w młodym wieku jest bardzo istotnym elementem w temacie, jakim jest profilaktyka wad postawy ciała. Stosowanie się do profilaktyki wpływa na późniejsze zdrowie i jakość życia człowieka, a przede wszystkim zmniejsza ryzyko wystąpienia późniejszych ewentualnych wad postawy.

Wady postawy w zależności od rodzaju czynnika, który je wywołuje, czy cech, którymi się objawiają, możemy podzielić na parę różnych rodzajów.

• Wady postawy wrodzone i wady postawy nabyte — dla przykładu, wady postawy wrodzone mogą przyjmować postać klatki piersiowej lejkowatej, natomiast wzorem kolejnej kategorii są np. nabyte wady stóp.
• Proste wady postawy i złożone wady postawy — proste wady postawy są niczym innym jak niewielkie odchylenia od prawidłowej postawy ciała. Do złożonych wad postawy zaś możemy zaliczyć schorzenie takie jak stopa płasko-koślawa.

Bruksizm coraz częściej bywa definiowany jako czynnik ryzyka, a nie zaburzenie, które jest szkodliwą dysfunkcją siejącą zazwyczaj rozległe uszkodzenia. Wielu autorów uważa, że jedynie jego powikłania i konsekwencje oddziałują na szeroko pojęte zdrowie aparatu mowy. Pomimo tego, ostatnimi czasy nierzadko określa się go także jako element ochronny biorący czynny udział w wykrywaniu niebezpiecznych dla zdrowia chorób. Chcesz dowiedzieć się, czy patologiczne zgrzytanie zębami (nadmierne zaciskanie zębów), zwane również bruksizmem, może mieć jakiś związek z bólem zęba? A może chcesz poznać najczęstsze konsekwencje bruksizmu oraz jego objawy? Jeżeli tak, to koniecznie czytaj dalej.

Zastanawiałeś/aś się kiedyś jakie są przyczyny występowania bruksizmu? Bo jest ich naprawdę sporo, a etiologia tej choroby jest mocno złożona i wieloczynnikowa. Do najczęściej wymienianych przyczyn bruksizmu (nadmiernego zgrzytania zębami) zaliczamy:

• predyspozycje genetyczne,
• miejscowe przyczyny zgrzytania zębami w obrębie jamy ustnej, takie jak: wady zgryzu, dysfunkcje stawów skroniowo — żuchwowych,
• ośrodkowe przyczyny,
• choroby pasożytnicze,
• odzwierciedlenie stanu psychicznego (nerwica, przewlekły stres, depresja)
• zaburzenia lękowe (w tym zaburzenia snu),
• obciążenia typu psychiczno-emocjonalnego,
• zaburzenia hormonalne,
• choroby układu krążenia,
• stosowana farmakoterapia np. z użyciem leków przeciwpsychotycznych,
• zażywane substancje chemiczne, takie jak np.: nikotyna i alkohol.

A więc, jak zadbać o swoją jamę ustną i zdrowie, jeżeli już wiemy, że bruksizm może być problemem, który nas dotyczy? Jak leczyć bruksizm? Przede wszystkim, w celu indywidualnie dobranej diagnozy i zaplanowania leczenia bruksizmu konieczne jest udanie się do specjalisty, który przeprowadzi diagnostykę i z pewnością pomoże ustalić przyczynę problemu i zaplanuje dalsze postępowanie. Powyższe udzielane informacje stanowią jedynie wskazówki i informację poglądową, które razem wzięte mogą być pomocne w przypadku edukowania w temacie bruksizmu, ale nie pełnią roli podstawy do postawienia diagnozy i wdrożenia leczenia.

Leczenie stomatologiczne bruksizmu ma przede wszystkim za zadanie zniwelować konsekwencje, które niesie za sobą patologiczne zgrzytanie zębami, a jedną z najpoważniejszych jest na pewno problem startych zębów. W takim przypadku leczenie bruksizmu ma na celu przede wszystkim zminimalizować jego negatywne skutki, dlatego specjalista najczęściej zaleca pacjentowi wykonanie specjalnej szyny (tzw. relaksacyjnej) w formie nakładki na zęby.

Powszechnie znaną metodą leczenia bruksizmu są także: farmakoterapia, leczenie stomatologiczne, czy leczenie ortodontyczne.

Zanim przejdziemy do diagnostyki, warto byłoby wspomnieć, że najczęstszy podział bruksizmu i charakterystycznych dla niego objawów dotyczy następujących podtypów:

• bruksizm dzienny — dotyczy zaciskania zębów w stanie czuwania (przeciwieństwo snu, kiedy organizm znajduje się w spoczynku), kiedy aktywność mięśni żucia jest zwiększona. W jego przypadku nie pojawia się charakterystyczne dla rodzaju nocnego zgrzytanie zębami. Podczas tego typu bruksizmu zaciskamy szczęki, co nie występuje normalnie u osób niecierpiących na tę dolegliwość.
• bruksizm nocny (nocne zgrzytanie zębami ) — definiowany jest jako zwiększona aktywność mięśni żucia, która pojawia się w trakcie snu. Podczas bruksizmu nocnego, polegającego na mimowolnym zgrzytaniu zębami, skurcze mogą przyjmować charakter zarówno rytmiczny (zwany także fazowym), jak i nierytmiczny (toniczny). Podczas bruksizmu nocnego kierunek ruchu żuchwy odbywa się najczęściej do przodu, lub do boku.

W celu uzyskania diagnozy często konieczne bywa skorzystanie z metod diagnostycznych, które pomagają postawić prawidłowe rozpoznanie bruksizmu. Pośród nich wymienić można następujące narzędzia:

• wywiad — wraz z kwestionariuszem i historią choroby, gdzie wywiad często bywa podstawą rozpoznania bruksizmu,
• badanie kliniczne — badania zewnątrz- i wewnątrzustne, podczas których można ocenić występowanie trzasków w stawach skroniowo-żuchwowych, dokonać palpacji mięśni aparatu mowy i oceny okolicznych tkanek miękkich jamy ustnej, wykonać diagnostykę funkcjonalną stawów skroniowo — żuchwowych, ocenić okluzję zębową, czy zmierzyć zakresy ruchomości żuchwy, a także wiele innych,
• urządzenia wewnątrzustne — bez wątpienia urządzenia do sprawdzania czy występuje problem startych zębów, lub te mierzące siłę zgryzu są bardzo przydatne w procesie diagnostycznym. Dzięki nim możliwe staje się, chociażby oszacowanie aktywności bruksizmu, czy siły nacisku zębów,
• elektromiografia powierzchowna — przydatna zarówno w diagnozowaniu bruksizmu dziennego, jak i nocnego zgrzytania zębami (przenośne sEMG), urządzenie to rejestruje występującą aktywność mięśni twarzy (a dokładniej, układu czynnościowego narządu żucia),
• ultrasonografia (USG) — umożliwia kontrolowanie badania w czasie rzeczywistym, dzięki tej metodzie możliwe jest monitorowanie aktywności mięśni twarzy (przede wszystkim mięśnia żwacza),
• polisomnografia (badanie snu) — uważana przez wielu za najprecyzyjniejszą metodę.

Słyszałeś/aś o tym, że bruksizm bardzo często współwystępuje przy wadach zgryzu? A może odczuwałeś/aś kiedyś nadmierne napięcie mięśni twarzy albo doświadczyłeś/aś słyszalnych trzasków w obrębie stawu skroniowo — żuchwowego lub ktoś z Twojego środowiska zgrzyta zębami w nocy?

To może być bruksizm. Do pozostałych najczęstszych objawów bruksizmu, wymienianych przez pacjentów na niego cierpiących, należą:

• bóle głowy (najczęściej określane jako przewlekły ból głowy)
• uczucie napięcia mięśni żucia (definiowane również jako napięcie mięśni twarzy)
• zmiany w obrębie jamy ustnej (np. przygryzione policzki, starte zęby, a nawet pęknięte zęby)
• silne i nieświadome zaciskanie zębów także w trakcie dnia
• pojawienie się problemu nawykowego zgrzytania zębami w czasie snu
• nadwrażliwość zębów
• ból mięśni twarzy (zwłaszcza przy dotykaniu nadmiernie napiętych mięśni)
• przerost mięśni twarzy (najczęściej żwaczy)
• ból szczęki 
• rozchwianie zębów

To tylko niektóre konsekwencje zgrzytania zębami, ponieważ bruksizm może objawiać się również bólem zęba, szumem w uszach, zaburzeniami równowagi, odczuwalnym napięciem mięśni żuchwy, czy bólem mięśni szczęki i wieloma innymi. Objawy powodujące zgrzytanie zębami nie są u każdego takie same, różnią się one w zależności od chociażby tego, z jaką przyczyną problemu zgrzytania zębami mamy do czynienia, czy od indywidualnych predyspozycji chorego, dlatego tak ważna jest diagnostyka i leczenie u specjalisty.

Oprócz najbardziej charakterystycznego zgrzytania zębów bruksizm nocny daje również inne objawy. Nawykowe zaciskanie zębów może doprowadzić również do problemów takich jak wady zgryzu, ból szczęki, patologiczne zmiany w obrębie jamy ustnej, a także stawu skroniowo — żuchwowego, ból mięśni twarzy, a nawet do widocznie startej powierzchni zębów.

Istnieją różne przyczyny bólu zębów, ale czy wiedziałeś/aś, że konsekwencją nieleczonego bruksizmu mogą być różne choroby zębów takie jak zapalenie miazgi zęba, które może doprowadzić do bólu zęba, a nawet do leczenia kanałowego (endodontycznego)?

Do najczęściej wymienianych konsekwencji zaliczane są: ścieranie zębów, uszkodzenia zarówno mięśni twarzy, jak i stawów, napięciowe bóle głowy, niesprawność tkanek przyzębia (w tym dziąseł), czy pęknięcia szkliwa.

Co ciekawe, bruksizm może mieć również charakter pozytywny, jeżeli przykładowo występuje wraz z bezdechem sennym. Wtedy, podczas epizodu, występowanie bruksizmu wspomaga otwarcie dróg oddechowych. Poza tym, bruksizm funkcjonuje także jako czynnik powodujący rozluźnienie psychoemocjonalne, a w przypadku refluksu żołądkowo-przełykowego, jego wystąpienie działa jako ochrona przed chemicznym uszkodzeniem zębów.

Na nawykowe zaciskanie zębów, oprócz różnego rodzaju operacji i farmakoterapii, leczniczo zadziałać może również rehabilitacja. W zależności od wieku pacjenta, zlecane przez specjalistów świadczenia fizjoterapeutyczne mogą się od siebie różnić, a więc jakie są pozostałe metody leczenia bruksizmu?

• Rehabilitacja bruksizmu u dzieci i młodzieży — najczęściej odbywa się ona z pomocą fizjoterapeuty, psychoterapeuty i/lub neurologopedy. W zależności od indywidualnej sytuacji małego pacjenta może również zostać zalecone leczenie ortodontyczne, a także specjalny aparat.
• Rehabilitacja bruksizmu u dorosłych — najbardziej popularną formą leczenia bruksizmu jest szynoterapia wspomagana fizjoterapią. W zakresie fizjoterapii wykorzystane mogą zostać metody takie jak: szeroko pojęta terapia manualna, mobilizacje uciskowe punktów spustowych, igłoterapia, neuromobilizacje, techniki powięziowo-mięśniowe, poizometryczna relaksacja mięśni twarzy (PIR), masaż twarzy, kinesiotaping, czy fizykoterapia (elektroterapia, fonoforeza, laseroterapia) i wiele innych.

Ból głowy stanowi jeden z najczęściej występujących typów bólu na całym świecie i bez wątpienia jest problemem globalnym. Jest to jeden z najczęstszych objawów, z którymi pacjenci zgłaszają się na konsultacje neurologiczne.

Ból głowy dotyka osób w każdym wieku. Może mieć on przeróżne podłoże, rzadko jednak bywa sygnałem informującym o stanie nagłego zagrożenia życia. Zdarza się jednak, że przyczyny, które go wywołują, mogą zagrażać życiu i zdrowiu pacjenta, dlatego zawsze warto skonsultować się ze specjalistą i nigdy nie należy go bagatelizować. Przede wszystkim, za alarmujący objaw powinniśmy uważać bóle głowy, które pojawiają się nieoczekiwanie i mają bardzo duże nasilenie. Taki ból głowy wymaga najczęściej pilnej konsultacji lekarskiej. Praktyka kliniczna oraz badania naukowe są niezbędne w klasyfikowaniu i rozpoznawaniu różnorakich bólów głowy (zarówno pierwotnych bólów głowy, które charakteryzują się samoistnym powstawaniem, jak i wtórnych bólów głowy, zwanych również objawowymi).

Przyczyn bólów głowy jest wiele, a co za tym idzie, ich rodzajów również. Ból głowy może mieć wiele postaci, które mogą występować pojedynczo, ale zdarza się również, że obie postacie bólu głowy współwystępują u jednego pacjenta. Do kategorii często spotykanego i doświadczanego bólu głowy możemy zaliczyć takie typy samoistnego bólu głowy jak:

• napięciowy ból głowy,
• migrenowy ból głowy (np. pod postacią napadów migreny),
• klasterowy ból głowy,
• przewlekła napadowa hemikrania (zaliczana do trójdzielno — autonomicznych bólów głowy),
• śródsenny ból głowy,

a także pozostałe typy bólów głowy związane z innymi dysfunkcjami:

• zatokowy ból głowy,
• polekowy ból głowy,
• kaszlowy ból głowy,
• koitalny ból głowy,
• objawy zwane orgazmicznymi bólami głowy,
• naczyniowy ból głowy i wiele innych.

Ból głowy napięciowy uznawany jest za najczęściej występujący ból głowy spośród wszystkich tych, które pojawiają się samoistnie. Można podzielić go na dwie postacie: epizodyczną i przewlekłą, z czego ta pierwsza charakteryzuje się występowaniem <15 epizodów bólu głowy w trakcie całego miesiąca, a druga każdą ilością powyżej tej liczby. Aktualnie natomiast najczęściej stosowana jest klasyfikacja na trzy podtypy tego bólu. Napięciowe bóle głowy dzielą się na:

• rzadki ból epizodyczny (epizod <1 raz w miesiącu),
• częsty ból epizodyczny (częstość występowania epizodów od 1 do 14 w miesiącu),
• ból przewlekły (>14 epizodów w miesiącu).

Napięciowy ból głowy od migrenowego, z którym często bywa porównywany, różni się przede wszystkim umiejscowieniem bólu głowy, ale także charakter bólu głowy, zarówno jednego jak i drugiego, jest zupełnie inny. Charakterystycznymi objawami napięciowego bólu głowy są:

• jego obustronne umiejscowienie,
• nie jest on, tak jak w przypadku migrenowego bólu głowy, pulsujący, bywa za to opisywany jako rozpierający/uciskający,
• nasilenie bólu głowy występuje w postaci łagodnej i umiarkowanej,
• aktywność fizyczna nie nasila dolegliwości bólowych.

W celu zdiagnozowania bólu napięciowego stosuje się specjalne kryteria jego rozpoznania. Leczenie napięciowego bólu głowy najczęściej opiera się na doraźnym leczeniu przeciwbólowym. Główne przyczyny napięciowych bólów głowy to stres, niewystarczająca ilość snu, czy częste przyjmowanie pozycji siedzącej.

Klasterowy ból głowy (zwany również kumulowanym) zaliczany jest do trójdzielnych bólów głowy, co oznacza, że spowodowany jest stanem pobudzenia nerwu trójdzielnego, a także układu przywspółczulnego.

Do cech charakterystycznych, ułatwiających jego rozpoznanie zaliczamy:

• bardzo silny ból głowy, opisywany jako ostry, przeszywający, świdrujący,

• epizody polegające na krótkich i przerywanych napadach bólu głowy,
• ból głowy odczuwany jest tylko po jednej stronie głowy (jednostronny ból głowy)
• mogą mu towarzyszyć zaburzenia wegetatywne, pojawiające się po stronie bólowej.

Wśród klasterowych bólów głowy można wyróżnić dwa główne podtypy: napady klasterowego epizodycznego bólu głowy i przewlekły ból głowy klasterowy. Pierwszy z nich charakteryzuje się występowaniem klastrów (częste bóle głowy trwające nawet do kilku tygodni) przedzielonych okresami, w których ból nie występuje (najczęściej trwającymi miesiąc, ale zdarza się, że także dłużej). Kolejny podtyp bólu głowy polega na występowaniu objawów nawracających bólów głowy przez ponad rok bez remisji lub przedzielonych jej okresami trwającymi mniej niż miesiąc.

Zdarza się, że bóle głowy wskazują na to, że w naszym organizmie zachodzi proces chorobotwórczy, jednak nie jest to reguła. Ból głowy spowodowany być może różnymi czynnikami, a przy rozpoznaniu przyczyny bólu głowy często brane pod uwagę są takie informacje jak:

• specyficzne czynniki, które powodują bóle głowy,
• w jakich porach występują bóle głowy/kiedy się zaostrzają,
• częstotliwość bólów głowy,
• jak długo trwa ból głowy,
• A także rodzaj bólu głowy.

Często mówi się o związku bólu głowy (jego rodzaju) z konkretnymi przyczynami, dlatego właśnie ten ostatni punkt bywa najważniejszą wskazówką, ułatwiającą ustalenie przyczyny bólu głowy. Różne zespoły bólu głowy zwykle charakteryzują się specyficznymi rodzajami bólu i przypisywane bywają konkretnym chorobom, wśród których wyróżnić możemy:

• piorunujący ból głowy — to ciężki ból głowy, wśród przyczyn powodujących jego występowanie znajdują się: udar (niedokrwienny i krwotoczny), infekcje OUN, krwawienie podpajęczynówkowe i wiele innych,
• pulsujący ból głowy — ten typ bólu głowy występuje najczęściej przy schorzeniach takich jak migrenowy ból głowy, ale także w sytuacjach takich jak zapalenie tętnicy skroniowej, a nawet zapalenie ucha,
• tępy ból głowy, ściskający i rozpierający — tak objawiać mogą się pourazowe bóle głowy,
• kaszlowy ból głowy — to ból głowy pojawiający się podczas zapalenia zatok (zwany zatokowym bólem głowy), ale może również wystąpić przy guzach mózgu, czy tętniakach,
• koitalny ból głowy — związane są z aktywnością seksualną (orgazmiczne bóle głowy), w przypadku bólu głowy tego typu czynnikami sprzyjającymi jego występowaniu mogą być: nadciśnienie, miażdżyca, czy stres,
• ból głowy poprzedzony wysiłkiem (ból głowy nasilający się po wysiłku) — to najczęściej bóle głowy pochodzenia naczyniowego, związane z zaburzeniami naczyń krwionośnych,
• ból głowy poprzedzony charakterystycznymi objawami neurologicznymi — współwystępujący z tzw. aurą, najczęściej powoduje ból migrenowy,
• narastający ból głowy — za przyczynę tego bólu głowy uważa się najczęściej migrenę.

To tylko wybrane rodzaje bólów i parę przyczyn, które mogą im towarzyszyć, ale jest ich oczywiście znacznie więcej. Warto również pamiętać, że niektóre bóle głowy mają nieswoiste objawy i brakuje im charakterystycznych cech, które świadczą o wystąpieniu danej jednostki chorobowej, dlatego tak ważne jest skonsultowanie bólu głowy ze specjalistą, który przeprowadzi dokładny wywiad, a także zleci potrzebne badania w celu postawienia trafnej diagnozy i wdrożenia odpowiedniego leczenia.

Wiele osób zastanawia się, jakie mogą być objawy bólu głowy. Odpowiedź brzmi, ile różnych rodzajów bólów, tyle różnych objawów towarzyszących bólowi głowy. Biorąc pod uwagę, chociażby fakt, jak wiele przyczyn może powodować ból głowy, paleta objawów mu towarzyszących jest naprawdę pokaźna. Odczucia bólowe są przede wszystkim indywidualne dla każdej jednostki i także w przypadku bólów głowy doznania mogą znacznie różnić się w zależności od tego, u kogo wystąpiły.

Wyróżniamy objawy poprzedzające wystąpienie bólu, występujące podczas epizodu, jak i te, które pojawiają się dopiero po jego zakończeniu. Pośród objawów, z którymi występują bóle głowy, możemy znaleźć przeróżne symptomy takie jak np. ból mięśni, zaburzenia wzrokowe, wymioty, nadwrażliwość na światło, zapachy, czy hałas, ból szyi, ból tyłu głowy, utrata przytomności, nadmierna potliwość, zaburzenia czucia, mówienia, mrowienie i wiele innych. Ukazanie się niektórych z nich często bywa bardzo pomocne w różnicowaniu poważnych bólów głowy, od tych niezagrażających życiu i zdrowiu.

Liczba pacjentów zgłaszających się na leczenie z powodu bólu głowy jest spora. Przyczyny jego pojawienia się i możliwe opcje leczenia, to najprawdopodobniej najczęściej poruszane tematy dotyczące bólu głowy w gabinetach lekarskich. Przeciwdziałanie atakom bólu głowy dobierane jest indywidualnie do stanu pacjenta i jego dolegliwości, dlatego podczas wywiadu możemy usłyszeć pytania o kwestie takie jak:

• czynniki, które nasilają ból głowy,
• czy ból głowy jest na tyle silny, że wymaga stosowania środków przeciwbólowych,
• w jakich porach odczuwamy ból głowy,
• czy bólowi głowy towarzyszą inne specyficzne objawy,
• kiedy po raz pierwszy wystąpił ból głowy tego typu,
• czy ból głowy obejmuje całą głowę, a może tylko jej część,
• jaki ból głowy ma charakter,
• czy zostało już wdrożone jakieś leczenie,
• i wiele innych pytań.

Ból głowy leczy się indywidualnie. Do głównych środków stosowanych w leczeniu bólów głowy należą: środki przeciwbólowe, fizjoterapia, eliminacja czynnika wyzwalającego ciągłe bóle głowy, leczenie profilaktyczne, a także stosowane przez niektórych niekonwencjonalne metody leczenia.

Kiedy zmagamy się z takim problemem, jak bóle głowy warto również (jako ułatwienie diagnostyki, czy dobrania odpowiedniego leczenia) rozważyć prowadzenie dzienniczka bólu głowy i zapisywać w nim wszystkie niezbędne informacje, które towarzyszą tej dysfunkcji. Posiadając takie narzędzie, nawet samodzielnie drogą eliminacji możemy dotrzeć do przyczyny bólu głowy, a następnie ją zlikwidować.

Zwykłe bóle głowy, występujące bardzo rzadko i w małym natężeniu, nie są powodem do niepokoju, jednak wiele osób zmaga się z ciągłymi bólami głowy. U niektórych osób bóle głowy potrafią występować nawet codziennie. Taki uporczywy ból głowy to bez wątpienia niepokojący objaw. W przypadku tak częstego występowania bólu głowy konieczne jest udanie się na konsultację ze specjalistą, nie czekanie, aż bóle głowy ustąpią samoistnie.

Jakie jednostki chorobowe mogą być z tym związane? Najczęściej osoby cierpiące na migrenę mają bóle głowy, które mogą występować nawet codziennie. Ból głowy wywoływany toczącym się w organizmie stanem zapalnym również może powodować codzienny ból głowy.

Na tego typu bóle głowy warto zastosować leczenie indywidualnie, dobrane przez specjalistę. W zmaganiu się z codziennymi bólami głowy pomocne może być również prowadzenie dzienniczka bólu głowy, co bez wątpienia może pomóc w diagnostyce i późniejszym leczeniu.

Ból głowy leczyć można u różnych specjalistów (w zależności od przyczyny, która go wywołuje) takich jak np. lekarz rodzinny, neurolog, laryngolog, czy fizjoterapeuta. Zazwyczaj po wdrożeniu odpowiedniego leczenia, kiedy codzienne bóle głowy ustąpią, zmniejsza się także ryzyko bólu głowy i jego ponownego wystąpienia.

Decydując się na wykonywanie treningu brzucha, wiele osób marzy o tym, żeby widocznie wyrzeźbić mięśnie brzucha, dla innych już samo wzmocnienie mięśni brzucha to nie lada osiągnięcie. Jedno jest pewne, jaki powód nie stałby za wykonywaniem ćwiczeń — brzuch warto ćwiczyć, ponieważ oprócz walorów estetycznych, wzmocnione mięśnie brzucha odgrywają istotną rolę dla zdrowia, chociażby poprzez utrzymywanie prawidłowej postawy, ochronę narządów wewnętrznych, czy stabilizację kręgosłupa (głównie lędźwiowego odcinka pleców).

Co ciekawe, systematycznie wykonywane ćwiczenia mięśni brzucha zmniejszą również ryzyko pojawienia się niektórych chorób takich jak otyłość. Bez wątpienia, ćwiczenia na brzuch warto wykonywać, ale przed ich rozpoczęciem należy poznać zasady treningu brzucha (w tym najczęściej popełniane błędy), a także dokładne opisy ćwiczeń mówiące nam o odpowiedniej pozycji wyjściowej, dostosowanej do konkretnej partii mięśni brzucha, opisujące czas trwania ćwiczenia, zakres ruchu czy intensywność ćwiczenia.

Brzuch jest miejscem, które bez wątpienia narażone jest na nadmierne odkładanie się tkanki tłuszczowej. Należy jednak pamiętać, że systematyczna aktywacja mięśni brzucha nie sprawi, że niepożądana tkanka tłuszczowa nagle zniknie. Nie istnieją ćwiczenia na celowane spalanie nadmiaru tłuszczu tylko z jednej partii ciała (w tym przypadku brzucha), a wyrzeźbiony brzuch to najczęściej efekt fuzji ciężkiej pracy z odpowiednią dietą. A więc, czy ćwiczenia na brzuch warto wykonywać? Czy trening mięśni brzucha pozwoli nam pozbyć się tkanki tłuszczowej? W jakimś stopniu na pewno się do tego przyczyni, jednak na pozbycie się tkanki tłuszczowej z brzucha mają wpływ również inne czynniki takie jak:

• Odpowiednia dieta — odpowiednią dietą, będzie ta stworzona specjalnie dla ciebie (najlepiej kiedy jest ona dobrana przez specjalistę w tej dziedzinie) z indywidualnie dopasowanym deficytem kalorycznym, który jest w niej kluczowy. Dieta wspomagająca odchudzanie najczęściej zwraca szczególną uwagę na odpowiednią podaż białka oraz błonnika, a także unikanie nadmiaru pokarmów takich jak cukier biały, żywność typu fast food, czy białe pieczywo.
• Odpowiedni trening — odpowiedni trening to taki, który dostosowany jest do naszych możliwości. Opcji jest naprawdę wiele, dlatego przy wyborze warto kierować się nie tylko efektami, jakie może nam on przynieść, ale także swoimi możliwościami i preferencjami. A więc jakie treningi i ćwiczenia na brzuch wykonywać?

1. 1. 1. Trening siłowy — siłowy trening mięśni brzucha (i nie tylko) ma pozytywny wpływ zarówno na redukcję tkanki tłuszczowej, jak i zwiększenie spoczynkowej przemiany materii.
      2. Trening aerobowy — podczas ćwiczeń aerobowych następuje nagły wzrost zapotrzebowania na energię, która czerpana zaczyna być ze zgromadzonych zapasów tłuszczowych.
      3. Trening interwałowy — intensywność ćwiczenia okazuje się być czynnikiem determinującym efektywność spalania tłuszczu. Ćwiczenia o wysokiej intensywności przerywane krótkimi okresami odpoczynku sprawdzą się tu idealnie.

• Zdrowy tryb życia — czy wystarczy ćwiczyć tylko brzuch? Zawierające się w tej definicji dobry sen i odpowiednia regeneracja również nie pozostają obojętne w procesie pozbywania się nadmiaru tkanki tłuszczowej. Podobna sytuacja jest ze wstawaniem z łóżka od razu po przebudzeniu, czy chociażby odpowiednim nawodnieniem.
• Indywidualne predyspozycje — nie każdy tymi samymi ćwiczeniami, czy dietą, będzie osiągał te same efekty. Każdy z nas jest inny, dlatego w dobieraniu sposobów na zmniejszenie tkanki tłuszczowej bardzo ważne jest uwzględnienie czynnika indywidualności.

Praca nad mięśniami brzucha wymaga stosowania paru istotnych zasad. Zasady treningu brzucha mówią nam o tym, że:

• aby wymodelować mięśnie brzucha, ćwiczenia polegające na aktywacji mięśni brzucha są bardzo istotne, ale mimo wszystko podczas treningu nie należy zapominać również o innych partiach ciała,
• odpowiednia dieta jest również bardzo ważna i przez wielu bywa uważana za podstawę efektywnego treningu,
• bezpieczeństwo — ćwicząc intensywnie mięśnie brzucha pamiętać należy przede wszystkim o bezpieczeństwie. Zarówno nieprawidłowe wykonywanie ćwiczeń, jak i brak ostrożności, mogą doprowadzić do fatalnych w skutkach sytuacji,
• różnorodność ćwiczeń jest istotnym elementem udanego treningu, dlatego też ćwiczenia brzucha muszą mieć zawarty ten czynnik. Dobrą wskazówką jest również planowanie różnych ćwiczeń, które angażują wszystkie mięśnie brzucha,
• indywidualny przykładowy trening mięśni brzucha/programy ćwiczeń brzucha, które najczęściej zawierają parametry takie jak: czas trwania ćwiczenia, zestaw ćwiczeń przygotowujących mięśnie brzucha do cięższego treningu, instrukcję np. kiedy i jak wciągnąć mięśnie brzucha, wykonać spięcia brzucha lub jakie ruchy wykonywać trzymając brzuch napięty, ale także najczęstsze błędy takie jak chociażby źle ułożona konkretna część pleców czy klatki piersiowej, mały zakres ruchu i wiele innych.

Wśród ćwiczeń, które angażują mięśnie brzucha, możemy znaleźć takie, które w mniejszym lub większym stopniu rekrutują konkretne mięśnie do pracy, wśród których najczęściej wspominane są mięśnie takie jak: mięśnie proste brzucha, mięśnie skośne brzucha (mięsień skośny wewnętrzny i zewnętrzny brzucha) klasyfikowane ze względu na miejsce ich występowania jako przednio — boczne mięśnie brzucha. Oprócz nich istnieją także głębokie mięśnie brzucha. Te mięśnie brzucha tworzy, chociażby mięsień poprzeczny brzucha.

Skuteczne ćwiczenia dla początkujących nie muszą odbywać się przy użyciu specjalistycznych sprzętów np. na siłowni, większość z nich bez problemu możemy wykonać, nie wychodząc z domu, z równie dobrym rezultatem, pracując chociażby z ciężarem własnego ciała. A więc jaki skuteczny trening mięśni brzucha można wykonywać można nawet w warunkach domowych?

• Brzuszki w wersji podstawowej — choć kontrowersyjne, to wciąż bardzo popularne i często wybierane jako rodzaj ćwiczenia mający wyrzeźbić mięśnie brzucha, tylko czy na brzuch warto je rzeczywiście wykonywać? Brzuszki nadmiernie obciążają zarówno szyjny, jak i lędźwiowy odcinek pleców, dlatego jeżeli pomimo tego zdecydujemy się na ich wykonywanie, należy zachować szczególną ostrożność i stosować się do zasad ich wykonywania: dolny odcinek pleców w trakcie ćwiczenia powinien być ,,przyklejony” do podłogi, pozycja wyjściowa szyi powinna być niezmienna także w końcowej części ćwiczenia, a prawidłowo wykonany ruch powinien polegać na zgięciu odcinka piersiowego. Kiedy podczas wykonywania brzuszka leżysz na plecach na podłożu, ugnij nogi w kolanach, a stopy oprzyj o podłoże. Dłonie obejmują szyję, a łokcie są szeroko rozstawione. Następnie aktywuj mięśnie i trzymając brzuch napięty, wraz z wydechem, unieś głowę i górną część ciała (łopatki nad ziemię) i z wdechem wróć do pozycji leżącej.
• Plank (deska) — ćwiczenie to oprócz wzmacniania siły mięśni brzucha odgrywa również dużą rolę w pracy nad stabilizacją centralną. Popularna deska to nic innego jak aktywacja mięśni brzucha w pozycji podporu przodem na przedramionach. Trzymając brzuch napięty, ręce są zgięte w łokciach pod kątem 90 stopni i oparte o podłoże (w linii barków), a wyprostowane nogi, opierając się na palcach stóp, jednocześnie unoszą cały tułów.
• Brzuszki skośne — W trakcie tego ćwiczenia angażujemy mięśnie skośne brzucha w największej mierze. Podczas wykonywania brzuszka skośnego, osoba ćwicząca leży na plecach na podłożu. Aby wykonać brzuszek, ugnij nogi w kolanach, a stopy oprzyj o podłoże. Dłonie obejmują szyję lub wyciągnięte są przed siebie. Naprzemiennie unoś nogi w kierunku klatki piersiowej. Trzymając brzuch napięty, unieś tułów i kieruj lewy łokieć w ten sposób, aby dotknął przeciwległego kolana. Co ważne, lędźwiowa część pleców musi pozostać dociśnięta do podłoża. Pamiętaj, że wykonując spięcia brzucha, powietrze jest wydychane.

Jakie więc są najlepsze ćwiczenia na brzuch? Odpowiedź brzmi – to zależy, chociażby od indywidualnych możliwości, czy preferencji. A czy trening brzucha może być obciążony jakimiś problemami? Odpowiedź na pytanie to również: zależy. Mimo wszystko najczęstsze problemy występujące podczas treningu, takie jak chociażby mały zakres ruchu, ból dolnego odcinka pleców, za długi czas trwania ćwiczenia w stosunku do kondycji, niedostateczna aktywacja mięśni i wiele innych często zniechęcają początkujących do kontynuacji ćwiczeń. Należy jednak pamiętać o tym, że początki zawsze są najtrudniejsze i nie zniechęcać się, aż wkrótce cierpliwość i ciężka praca przyniosą wyczekiwane rezultaty.

Wśród tego typu treningów znajdują się ćwiczenia, które zmuszają do pracy mięśnie z górnych, dolnych, bądź obu partii brzucha.

• ćwiczenia na górne partie — Z pomocą mięśni brzucha (ich górnych partii) wykonamy tradycyjne brzuszki, brzuszki skośne, czy scyzoryki. W tego typu ćwiczeniach, trzymając napięty brzuch, mięśnie brzucha wykonują największą pracę. Napinając mięśnie brzucha podczas ćwiczeń, nie należy zapominać o parametrach takich jak czas trwania ćwiczenia, intensywność i jego prawidłowe wykonanie.
• ćwiczenia na dolne partie — przykładowy trening mięśni na dolne partie może zawierać ćwiczenia takie jak nożyce pionowe, wznosy nóg leżąc, brzuszki podczas unoszenia nóg, wszystkie z nich są stosunkowo wymagające, jednocześnie zmuszając mięśnie brzucha do ciężkiej pracy. W tego typu ćwiczeniach mięśnie brzucha spięte są najczęściej przez cały czas jego trwania.

Aparat więzadłowy jest bardzo istotnym elementem stawu kolanowego. Budowę stawu kolanowego charakteryzuje bardzo złożona konstrukcja, ale także funkcje. Oba te aspekty bywają częstą przyczyną powstawania w jego obrębie skomplikowanych uszkodzeń, także dotyczących więzadeł stawu (które nieleczone doprowadzić mogą nawet do inwalidztwa). Uszkodzenia więzadeł mogą być jedną spośród wielu możliwych przyczyn bolącego stawu. Aparat więzadłowy kolana to nic innego jak zbiór znajdujących się w nim struktur, których głównym celem jest utrzymanie stabilności stawu kolanowego. Na aparat więzadłowy stawu kolanowego składają się: więzadło poboczne piszczelowe (MCL), więzadło poboczne strzałkowe (LCL), więzadło krzyżowe przednie (ACL), więzadło krzyżowe tylne (PCL), więzadło poprzeczne kolana, więzadło łąkotkowo-udowe przednie, więzadło łąkotkowo-udowe tylne i więzadło rzepki.

Przyczyn bolącego stawu kolanowego jest wiele, a uszkodzenie więzadeł kolana to jedna z nich. Przypadki uszkodzenia więzadeł mogą być różne, dlatego po przebytym urazie najczęściej różnicujemy je z kostnymi poprzez sprawdzenie stabilności stawu (najczęściej od uszkodzenia więzadeł zależy to, czy będzie występował brak stabilności).

Gdzie najczęściej więzadła kolana ulegają uszkodzeniu? Niesprawność może być zlokalizowana w obszarze gdzie więzadło przyczepia się do kości udowej lub piszczelowej, ale także w części ścięgnistej. Całemu mechanizmowi towarzyszyć mogą również: rozerwanie torebki stawowej, krwiak śródstawowy, obrażenia w obrębie powierzchni stawowych, a w niektórych przypadkach nawet złamanie.

Wielu z Was zastanawia się pewnie — kiedy może dojść do uszkodzeń więzadeł stawu kolanowego? Kiedy zbytnio obciążamy stawy kolanowe lub za często trenujemy? Na to pytanie nie ma niestety jednej odpowiedzi, ponieważ mechanizm uszkodzenia więzadła może być bardzo różny. Poniżej dowiecie się o niektórych z nich.

Uszkodzenia więzadeł w obrębie kolana dotyczą najczęściej sportowców, zarówno tych profesjonalnych, jak i trenujących rekreacyjnie. Nie rzadko przyczynami ich uszkodzenia bywają również sytuacje takie jak wypadki komunikacyjne lub upadki. Uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego i tylnego stawu kolanowego są jedną z częściej występujących dysfunkcji w obrębie kolana. Ich mechanizm powstawania może być zarówno pośredni, jak i bezpośredni. Uszkodzenia więzadeł krzyżowych bardzo często kończą się próbą leczenia operacyjnego. Uwaga poświęcana więzadłom krzyżowym związana jest z ich bardzo ważną rolą, jaką odgrywają w przypadku stawu kolanowego.

Kiedy już wiemy, że w obrębie stawu kolanowego znajdują się więzadła krzyżowe, warto byłoby znać ich dokładne położenie, więc gdzie i jak one przebiegają?

• Więzadło krzyżowe przednie (ACL — ligamentum cruciatum anterius ) — więzadło krzyżowe przednie (ACL) biegnie w dół, skośnie i przyśrodkowo od wewnętrznej powierzchni kłykcia bocznego kości udowej, do swojego przyczepu końcowego, znajdującego się w polu międzykłykciowym przednim kości piszczelowej.
• Więzadło krzyżowe tylne (PCL — ligamentum cruciatum posterius) — więzadło krzyżowe tylne (PCL) biegnie w dół, skośnie i bocznie od wewnętrznej powierzchni kłykcia przyśrodkowego kości udowej, do swojego przyczepu końcowego, znajdującego się w polu międzykłykciowym tylnym kości piszczelowej.

Tak więc wśród przypadków uszkodzenia więzadeł kolana, oprócz uszkodzenia więzadeł pobocznych, najczęściej do czynienia mamy ze stanami takimi jak:

• uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego stawu kolanowego — w wywiadach dotyczących uszkodzeń ACL najczęściej można dowiedzieć się o towarzyszącym jego powstawaniu trzasku w kolanie, który usłyszeć można w chwili urazu. Jego następstwem są najczęściej obrzęk i wysięk, a podczas wykonywania punkcji stawu w płynie można dostrzec krew. Objawy bolącego stawu możemy zaobserwować głównie przy próbie prostowania, natomiast w zgięciu staw kolanowy pozostaje zablokowany (objaw zablokowania występuje nawet kiedy objawy ostre już ustąpią). Doświadczając tego typu urazu kolana, bezbolesne obciążanie chorej nogi graniczy z cudem, co w efekcie prowadzi do utykania. Podczas chodzenia chory ma wrażenie, że kończyna ”ucieka” – tak odczuwana bywa występująca po urazie niestabilność stawu. Podczas badania klinicznego mogą zostać użyte następujące testy: test szuflady przedniej, test Lachmana, czy dynamiczny test przedniego podwichnięcia (pivot shift test). Leczenie ACL zależne jest od rozległości uszkodzenia aparatu więzadłowego, funkcji stawu kolanowego (głównie w zakresie stabilności), czasu, który minął od powstania urazu, czy wieku pacjenta.
• Uszkodzenia więzadła krzyżowego tylnego stawu kolanowego — o wiele rzadziej zdarza się, że uszkodzeniu ulega więzadło krzyżowe tylne, a zwłaszcza, że dochodzi do izolowanego uszkodzenia więzadła. W obrębie więzadła krzyżowego tylnego uszkodzenia objawiają się głównie poprzez niestabilność tylną stawu. Konsekwencji uszkodzenia więzadeł jest wiele. Zakres ruchu zginania i prostowania stawu kolanowego jest początkowo obniżony, a po ustąpieniu objawów ostrych wraca do normy (jeżeli nie i towarzyszy mu przeskakiwanie, to istnieje duża szansa istnienia dodatkowych dysfunkcji – uszkodzeń łąkotek, co najczęściej prowadzi do tego, że pacjenta czeka również leczenie ich uszkodzeń). Dodatkowo staw kolanowy może być objęty innymi, charakterystycznymi objawami takimi jak: krwawy wylew w dole podkolanowym, czy ból w dole podkolanowym. Podczas badania klinicznego diagnoza uszkodzenia więzadła najczęściej jest stawiana za pomocą dodatniego wyniku testu szuflady tylnej. Leczenie PCL najczęściej bywa leczeniem nieoperacyjnym (z np. zastosowaniem ortezy), a leczenie operacyjne ma miejsce w przypadku, kiedy występuje III stopień uszkodzenia więzadeł.

Jak widać powyżej, konsekwencji uszkodzenia więzadeł stawu może być wiele, dlatego tak istotne jest jak najszybsze skonsultowanie się ze specjalistą, jeżeli podejrzewamy tego typu uszkodzenie.

Do skręcenia stawu kolanowego (czyli uszkodzenia jego więzadeł) dochodzi najczęściej w wyniku działania mechanizmów pośrednich. Ze względu na rozległość uszkodzenia, skręcenia stawu kolanowego dzielimy na 3 typy:

• Skręcenia niewielkie — skręceniem stawu typu niewielkiego nazywamy stan, w którym uszkodzona zostaje niewielka ilość włókien ścięgnistych, a także torebka stawowa. Bolesność ma charakter miejscowy, a następstwa skręcenia nie obejmują dysfunkcji w zakresie stabilizacji stawu kolanowego. Po wykonaniu zdjęć stresowych (RTG obciążeniowe — czyli zdjęcie RTG wykonywane kiedy obciążamy stawy kolanowe) dostrzegalna jest szpara stawowa nieprzekraczająca 5 mm.
• Skręcenia umiarkowane — skręceniem stawu typu umiarkowanego nazywamy stan, w którym uszkodzona zostaje większa (niż powyższa) ilość włókien ścięgnistych. Bolesność przyjmuje charakter bardziej rozlany, a także przybiera na sile. Rozwarcie szpary stawowej mieszczące się w zakresie 5-10 mm zazwyczaj wciąż nie powoduje problemów ze stabilnością, a nawet jeżeli już one wystąpią, to są nieznaczne.
• Skręcenia ciężkie — skręceniem stawu typu ciężkiego nazywane są przede wszystkim przerwania struktury więzadła, ale może być nim także oderwanie się przyczepu kostnego więzadła. Ukazane na zdjęciach stresowych rozwarcie szpary stawowej powyżej 10 mm doprowadza do utraty stabilności kolana.

Biorąc pod uwagę fakt, że uraz może pociągać za sobą uszkodzenie struktur kolana, ze skręceniami mogą współwystępować także inne dysfunkcje takie jak: uszkodzenia łąkotek, uszkodzenia rzepki kostno-chrzęstne, załamania bliższej nasady kości piszczelowej, uszkodzenia kłykci kości udowej, uszkodzenia chrząstki stawowej, uszkodzenia tkanek miękkich, czy uszkodzenia tętnicy podkolanowej.

Leczenie uszkodzeń tego typu dobiera się, biorąc pod uwagę rozległość i stopień uszkodzenia więzadeł. Najczęściej jednak możemy je dobrać zgodnie z powyższą klasyfikacją, gdzie wyróżniamy:

• skręcenia niewielkie — leczenie polega na odciążeniu okolicy, w której pojawia się bolesność, zastosowaniu zimnych okładów, a także stosowaniu farmakoterapii (głównie leków przeciwbólowych i przeciwobrzękowych). Zazwyczaj zalecone zostaje również zredukowanie aktywności fizycznej na czas 2-3 tygodni.
• skręcenia umiarkowane — tutaj sytuacja wygląda nieco inaczej, ponieważ leczenie opiera się na unieruchomieniu kolana na czas 4-6 tygodni, przy czym w tym stanie również zalecane bywa pierwotne leczenie operacyjne.
• skręcenia ciężkie — to bez wątpienia poważny uraz stawu, w tym przypadku najczęściej jedyną opcją jest leczenie operacyjne.

Różne metody obrazowania, używane w diagnostyce dysfunkcji kolan, takie jak wykonanie:

• rezonansu magnetycznego stawu kolanowego,
• RTG,
• USG,
• artroskopii,

często są wystarczające do postawienia diagnozy. Badanie stawu kolanowego bezpośrednio po urazie utrudniają mogące współwystępować z nim objawy takie jak: ból, odruchowe napinanie mięśni, czy powstały krwiak. Dlatego zdarza się, że po paru dniach konieczne jest ponowne powtórzenie badania klinicznego.

Zdrowe stawy kolanowe są niezbędne do wykonywania wielu czynności dnia codziennego, dlatego tak ważne jest dbanie o nie każdego dnia. Problemom stawu kolanowego mogą sprzyjać dysfunkcje takie jak np. zwichnięcia stawu kolanowego, uszkodzenia aparatu więzadłowo – torebkowego, uszkodzenia włókien mięśni otaczających staw kolanowy, czy zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego. Wszystkie z nich mogą odbić się na zdrowiu stawów kolanowych, a kiedy staw kolanowy ulega różnym dysfunkcjom, obniża się także jakość życia pacjenta.

Jak więc dbać o swoje kolana i zapobiegać problemom z nim związanym? Stawy kolanowe szczególnie podziękują Ci, kiedy zadbasz o:

• prawidłową postawę ciała,

• codzienną aktywność fizyczną, bez nadmiernego ich obciążania,
• właściwą masę ciała,
• nienoszenie butów na wysokim obcasie,
• wzmacnianie siły mięśni nóg,
• podnoszenie ciężarów, ale tylko w prawidłowych pozycjach,
• unikanie sytuacji mogących spowodować uraz,
• odpowiednią dietę.

• Ortopedia i traumatologia. Tom 1-2. Red. Gaździk, Tadeusz Sz. . Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2010, 707 s. ISBN 978-83-200-6085-0
• Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja. Red. Kruczyński, Jacek . : PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2019, 808 s. ISBN 978-83-200-5889-5
• Podstawy rehabilitacji dla studentów medycyny. Red. Wrzosek, Zdzisława . Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2011, 376 s. ISBN 978-83-200-6320-2

Wśród osób uprawiających sport, pojęcia dotyczące lekarzy specjalistów takie jak ortopeda sportowy Wrocław, czy specjalista medycyny sportowej są bardzo popularne i często używane. Lekarz sportowy jest osobą, która specjalizuje się w diagnostyce i leczeniu kontuzji powstałych na skutek uprawiania sportu. Lekarz medycyny sportowej zajmuje się również oceną stanu zdrowia pacjenta i na podstawie szerokiej wiedzy z zakresu medycyny sportowej podejmuje decyzję, czy jego sprawność pozwala mu uprawiać dany sport. Zanim jednak znajdziemy dobrego ortopedę, odpowiadającego naszym oczekiwaniom, warto byłoby najpierw zaznajomić się z podstawowymi informacjami takimi jak: z jakimi problemami przyjmuje lekarz sportowy, jak przebiega konsultacja ortopedyczna, jakie badania sportowe przeprowadza lekarz sportowy, gdzie umówić wizytę i jak dotrzeć do dobrego ortopedy prywatnie we Wrocławiu? Wszystkie odpowiedzi na powyższe pytania znajdziesz w dalszej części artykułu.

Medycyna sportowa to dziedzina wiedzy lekarskiej, która rozwiązuje i rozumie problemy osób uprawiających sport. Jej zainteresowanie obejmuje całokształt procesów zachodzących w ludzkim organizmie, zarówno pod wpływem aktywności sportowej, jak i tych niepoddanych jej działaniu. Na wizytę tego typu, najczęściej przyjmuje ortopeda sportowy. Zapewnia nam on opiekę medyczną w zakresie profilaktyki (osób uprawiających sport), a także leczenia dysfunkcji powstałych wskutek aktywności fizycznej.

Kiedy już wiemy, że w ramach wizyty z zakresu medycyny sportowej najczęściej udziela nam świadczenia lekarz sportowy, warto byłoby również wiedzieć, że znaleźć go możemy w miejscach takich jak poradnia ortopedyczna, czy np. poradnia medycyny sportowej. Czas oczekiwania na wizytę u lekarza sportowego na NFZ różni się w zależności od rodzaju placówki i miasta, w którym się znajduję, mimo wszystko zazwyczaj oscyluje w granicach miesiąca.

A więc, aby zostać otoczonym kompleksową opieką medyczną, z zakresu medycyny sportowej, wystarczy umówić wizytę u lekarza ortopedy dysponującego bogatą wiedzą oraz doświadczeniem w tej dziedzinie. Wykwalifikowany ortopeda rozumie problemy osób uprawiających sport, a także bez większych problemów potrafi je rozwiązywać.

Zazwyczaj w poradni medycyny sportowej, przychodni sportowej lub w centrum medycznym, swoich pacjentów przyjmuje lekarz ortopeda sportowy Wrocław. Lekarz medycyny sportowej obejmuje opieką medyczną osoby zarówno po kontuzjach, jak i jeszcze przed ich wystąpieniem (wizyty profilaktyczne). Wykwalifikowany ortopeda rozumie problemy osób uprawiających sport i jak nikt zna się na całym układzie narządu ruchu i występujących w nim dysfunkcjach. W zakresie medycyny sportowej konsultacja odbywać się może z różnych przyczyn.

Specjalistyczne konsultacje lekarzy specjalistów w zakresie medycyny sportowej prowadzone są indywidualnie, w zależności od przyczyny wizyty, z którą zgłosił się pacjent. Problemy osób uprawiających sport bywają różne, od błahych, aż po te zagrażające życiu i zdrowiu pacjenta, dlatego dla naszego zdrowia ważne jest, aby w razie potrzeby umówić wizytę u wyspecjalizowanego lekarza ortopedy sportowego.

Na wizytę w ramach (sportowej) ochrony zdrowia przyjmuje lekarz sportowy. Specjalistyczne konsultacje przeprowadzane są przez wyspecjalizowanych w tej dziedzinie lekarzy. Zazwyczaj przychodnia sportowa zapewnia opiekę medyczną dla pacjentów w każdym wieku, zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Specjalista ortopeda sportowy zajmujący się problemami osób uprawiających sport spotyka się na co dzień z wieloma dysfunkcjami, głównie w obrębie narządu ruchu. W poradni medycyny sportowej specjaliści zajmują się najczęściej problemami takimi jak:

• różnego rodzaju urazy narządu ruchu np. więzadeł, ścięgien, czy mięśni,
• kontuzje,
• złamania,
• skręcenia,
• zespół przetrenowania,
• choroby zwyrodnieniowe (słyszałeś/aś kiedyś o terapii orthokine? Terapia orthokine znajduje swoje zastosowanie właśnie w przypadku tego typu dysfunkcji. Zaliczana jest do nowoczesnych i nieoperacyjnych metod leczenia zwyrodnień. Terapia orthokine polega na dostarczeniu pacjentowi autologicznej surowicy, która została wytworzona z jego krwi. Obecnie, terapia orthokine uważana jest za jedną z efektywniejszych metod leczenia nieoperacyjnego, która zatrzymuje rozwijanie się procesu zapalnego),
• ograniczenia ruchomości,
• i wiele innych.

Fizjoterapia to dziedzina nauki znajdująca bardzo szerokie zastosowanie w różnego rodzaju urazach sportowych, co bez wątpienia stanowi jeden z głównych powodów, dla których lekarze medycyny sportowej bardzo często współpracują z fizjoterapeutami. Powodzenie leczenia układu narządu ruchu zazwyczaj jest ściśle związane z dobrze zaplanowaną fizjoterapią. Pierwszym podejmowanym krokiem w procesie leczenia różnego rodzaju sportowych patologii narządu ruchu są najczęściej zabiegi ortopedyczne oraz zależne od dysfunkcji leczenie przyczynowe.

Natomiast kolejne wdrażane procedury dotyczą już zazwyczaj fizjoterapii i szeroko pojętego leczenia usprawniającego, które skupia się na przywróceniu pacjenta do stanu sprzed pojawienia się dysfunkcji, a także pełnej sprawności ruchowej. Pozostałe planowane działania zwykle opierają się na zmniejszeniu lub całkowitym wyeliminowaniu występujących dolegliwości bólowych, ale również na działaniach profilaktycznych i edukacyjnych z zakresu dalszego postępowania.

Konsultacje specjalistyczne z zakresu medycyny sportowej rozpoczyna wywiad przeprowadzany najczęściej przez doświadczonych lekarzy ortopedów lub lekarzy posiadających odpowiednie uprawnienia w zakresie medycyny sportowej. Po wywiadzie lekarz przeprowadza najczęściej badanie przedmiotowe, którego przebieg różni się w zależności od przyczyny, z jaką na wizytę przyszedł pacjent, a jest ich wiele – od kontuzji, przez toczący się w narządzie ruchu proces zapalny, aż po wizyty profilaktyczne (będące swego rodzaju gwarancją dyspozycyjności danego sportowca). Przykładowo, podczas badań profilaktycznych, lekarz medycyny sportowej zleca różnego rodzaju badania ortopedyczne, układu oddechowego, a nawet układu sercowo-naczyniowego, których forma różnić się będzie w zależności od chociażby dyscypliny sportowej, którą uprawia pacjent. W ramach opieki sportowej ortopeda sportowy zlecić może również:

• badania sportowe kontrolne — w tym pojęciu zawierają się badania sportowe od diagnostycznych, przez ogólne, aż po specjalistyczne). Badania kontrolne wykonywane są w sytuacjach takich jak konieczność przeprowadzenia niezbędnej dla stanu zdrowia kontroli np. po urazie, kontuzji, której wynik będzie wpływał na dalsze kontynuowanie aktywności fizycznej.
• badania sportowe okresowe — badania przeprowadzane cyklicznie w ustalonym odstępie czasowym (najczęściej co 12 miesięcy) w celu stałej kontroli stanu zdrowia sportowców.

Podczas wizyty z pewnością lekarz sportowy udzieli nam również odpowiedzi na nurtujące nas pytania i rozwieje nasze wszelkie wątpliwości.

Jeżeli zastanawiasz się gdzie znajdziesz dobrego ortopedę lub szukasz miejsca na wizytę u ortopedy prywatnie, lepiej nie mogłeś/aś trafić, ponieważ na konsultacje we Wrocławiu umówić można się u nas — w GO ON CLINIC. Od dłuższego czasu prowadzimy we Wrocławiu centrum medyczne, a znajdujący się w naszym zespole najlepszy specjalista ortopeda we Wrocławiu przeprowadza badania i wizyty w stałym kontakcie z innymi lekarzami i fizjoterapeutami z naszej kadry, co sprawia, że nasze usługi są kompleksowe. W zakresie medycyny sportowej konsultacja odbywa się z zarówno z lekarzami (wykwalifikowany specjalista ortopeda wrocław prywatnie), jak i fizjoterapeutami. Miejsce, które wspólnie tworzymy, charakteryzuje się szybką diagnostyką i efektywnymi rozwiązaniami, a przede wszystkim opracowane jest z myślą o zapewnieniu pacjentowi jak najwyższej jakości świadczeń. Tworzymy warunki, w których nasi pacjenci mogą przejść przez proces leczenia rozpoczynający się od konsultacji ortopedycznej, przez badania diagnostyczne, na fizjoterapii kończąc, bezstresowo w jednym miejscu.

Jeżeli więc szukasz miejsca na odbycie swojej wizyty ortopedycznej we Wrocławiu, gdzie otrzymasz szybką diagnozę, kompleksową opiekę, a leczenie zostanie wdrożone natychmiastowo, wybierz GO ON CLINIC i już dziś zarezerwuj wizytę telefonicznie, dzwoniąc pod numer 530 30 50 40. W celu ustalenia terminu wizyty możesz również odwiedzić nas we Wrocławiu na ulicy Strzegomskiej 138/6 lub skontaktować się z nami mailowo pod adresem kontakt@goonclinic.pl.

Rehabilitacja jest terminem, który najczęściej bywa utożsamiany z działaniami medycznymi, a także fizjoterapeutycznymi, pod różnymi postaciami. Rehabilitacja jest w rzeczywistości o wiele obszerniejszym zagadnieniem, obejmującym przeróżne dziedziny nauki, do których zaliczyć można chociażby psychologię, pedagogikę, a nawet medycynę.

W praktyce, w pojęciu tym mieści się nie tylko poprawa stanu psychofizycznego, ale również bardzo istotny jest element przywrócenia, na tyle ile to możliwe, sprawności sprzed urazu lub choroby, osobie dotkniętej daną niepełnosprawnością. Jeżeli nie jest to możliwe, wtedy zazwyczaj celem rehabilitacji stają się działania, opierające się na mechanizmach kompensacyjnych, gdzie inny narząd lub narządy pełnią podobne funkcje zastępcze, jednocześnie wyręczając tym narząd, który jest uszkodzony. Takie działania mogą umożliwić poszkodowanemu normalne funkcjonowanie w społeczeństwie i dać szansę na uzyskanie jak największej sprawności i samodzielności oraz poprawę w zakresie jakości jego życia.

Należy jednak pamiętać, że w skuteczności leczenia rehabilitacyjnego główną rolę odgrywa indywidualne podejście do każdego pacjenta. Także bardzo istotny jest fakt, że w trakcie jej trwania, cele, które specjalista rehabilitacji medycznej stawia na samym początku, ulegają ciągłym zmianom, wraz ze zmieniającą się kondycją i możliwościami osoby dotkniętej niepełnosprawnością.

Z uwagi na występowanie szeregu różnych dysfunkcji, a także fakt, że każda z nich wymaga zazwyczaj zupełnie innego postępowania rehabilitacyjnego, rehabilitację podzielono na różne kategorie. Taka klasyfikacja bezsprzecznie upłynnia i ułatwia postępowanie lecznicze, a także komunikację wśród specjalistów i pacjentów. Rodzajów rehabilitacji jest wiele, a do najczęściej spotykanych należą:

• Rehabilitacja neurologiczna — w zakresie rehabilitacji neurologicznej bardzo istotne jest wdrożenie elementu indywidualności. Forma przeprowadzanego procesu leczniczego w głównej mierze zależy od tego, jakiego pacjenta będzie dotyczyła. Dlatego sposoby postępowania będą się często znacznie różnić w zależności od występującej jednostki chorobowej. Inaczej będą wyglądały plany lecznicze dla osoby po przebytym udarze mózgu, chorującej na stwardnienie rozsiane, na chorobę Parkinsona, czy po przebytych operacjach neurochirurgicznych.

• Rehabilitacja kardiologiczna — działania rehabilitacyjne w tej dziedzinie mają głównie za zadanie zapobiegać niepełnosprawności, wydłużać życie osób z chorobami układu krążenia, a także jak najskuteczniej poprawić jego jakość. Kompleksową rehabilitację kardiologiczną powinien prowadzić zespół złożony z wykwalifikowanych specjalistów, których kompetencje nawzajem się uzupełniają. W centrum medycznym rehabilitacja kardiologiczna może obejmować swoją opieką pacjentów cierpiących na m.in. nadciśnienie tętnicze, po operacjach kardiochirurgicznych, po transplantacji serca, po zawale mięśnia sercowego, ze stabilną postacią choroby wieńcowej, czy z wyrównaną niewydolnością serca.

• Rehabilitacja ortopedyczna — celem rehabilitacji ortopedycznej jest przywrócenie, na tyle, ile to możliwe, pełnej sprawności pacjentowi. Rehabilitacja ortopedyczna znajduje swoje zastosowanie w wielu aspektach, może pełnić rolę przygotowawczą do zabiegu (zwana jest wtedy prehabilitacją), czy pooperacyjną, ale także być stosowana w różnych schorzeniach i dysfunkcjach układu ruchu np. w często występującym leczeniu bólu kręgosłupa. W zależności od rodzaju niepełnosprawności pacjenta stosuje się różne metody rehabilitacji (takie jak kompleksowa terapia manualna np. terapia manualna kręgosłupa, masaż leczniczy np. masaż relaksacyjny, fizykoterapia i wiele innych). Ich zastosowanie może pozwolić uporać się z wieloma dolegliwościami ze strony narządu ruchu np. ze zgłaszanym bólem kręgosłupa (za pomocą skutecznej rehabilitacji kręgosłupa). Ból tkanek miękkich, np. ból ścięgna także może być sygnałem alarmowym, który będzie kwalifikował nas do rehabilitacji ortopedycznej.

• Rehabilitacja w schorzeniach układu oddechowego — celem rehabilitacji pulmonologicznej jest przede wszystkim leczenie objawowe. Można w niej wyróżnić wiele metod pracy fizjoterapeuty, skupiających się głównie na motywowaniu chorego do podejmowania aktywności fizycznej, a co za tym idzie, poprawy jakości jego życia. Do chorób układu oddechowego, w których stosowana jest rehabilitacja pulmonologiczna, zaliczamy nowotwory płuc, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP), rozstrzenie oskrzeli, zapalenie płuc, wysiękowe zapalenie opłucnej, astmę i inne choroby dróg oddechowych.

• Rehabilitacja w onkologii — wszyscy pacjenci cierpiący na choroby nowotworowe, którzy objęci są leczeniem, powinni zostać włączeni do procesu rehabilitacji onkologicznej. Celem rehabilitacji onkologicznej jest przede wszystkim działanie profilaktyczne, skupiające się głównie na zapobieganiu występującym powikłaniom choroby. Metody leczenia skupiają się także na przywracaniu sprawności psychofizycznej pacjentom oraz na łagodzeniu objawów, w szczególności u osób narażonych na dolegliwości bólowe.
• Rehabilitacja stomatologiczna — głównie zajmuję się dysfunkcjami czaszkowo-żuchwowymi. Do dysfunkcji kwalifikujących się do leczenia zaliczamy: zaburzenia pochodzenia mięśniowego (przykurcze, zapalenia, przerosty mięśniowe i bóle), zaburzenia pochodzenia stawowego (zwyrodnienia, zapalenia, hiper- i hipomobilność stawu skroniowo-żuchwowego oraz bóle tych okolic), zaburzenia powodujące bóle głowy, które związane są z dysfunkcjami czaszkowo-żuchwowymi (napięciowe bóle głowy), nieprawidłowości tkanek, które otaczają okolicę czaszkowo-żuchwową (zespoły genetyczne). Jednym z częstszych powodów, z którymi pacjenci zgłaszają się na fizjoterapię stomatologiczną, jest bruksizm. To zaburzenie czynnościowe polegające na mimowolnej, nawykowej aktywności mięśni żucia, często określane również jako zgrzytanie zębami.

Każde centrum kompleksowej rehabilitacji oferuje w ramach leczenia rehabilitacyjnego różne zabiegi fizjoterapeutyczne, obejmujące przede wszystkim:

• kinezyterapię, która polega na dawkowanym stosowaniu leczniczego działania ruchu. W kinezyterapii wykorzystuje się różne rodzaje ćwiczeń, takie jak ćwiczenia bierne, w których ruch wykonuje terapeuta bez współudziału pacjenta; ćwiczenia czynne, gdzie za ruch odpowiada pacjent, z ewentualną pomocą terapeuty oraz ćwiczenia specjalne, łączące w sobie zarówno cechy ćwiczeń czynnych, jak i biernych, do których zalicza się ćwiczenia koordynacyjne, oddechowe i rozluźniające. W przeprowadzanej kinezyterapii zawsze należy uwzględniać stan psychofizyczny pacjenta oraz jego poziom intelektualny.

• fizykoterapię, zwaną również medycyną fizykalną, opierającą się o działanie naturalnych, bądź sztucznych (czyli sztucznie wytworzonych) czynników fizykalnych. Naturalnymi czynnikami fizycznymi są czynniki termiczne takie jak promieniowanie słoneczne, ale także pole magnetyczne i wilgotność powietrza. Do czynników fizycznych sztucznych zaliczamy zaś, czynniki takie jak energia cieplna, ultradźwięki, różnego rodzaju promieniowania (od świetlnego, przez nadfioletowe po podczerwone), czy prądy małej i wielkiej częstotliwości, które generowane są przez specjalnie przeznaczone do tego urządzenia.

Rehabilitacja może zawierać w sobie także elementy leczenia manualnego (terapia manualna np. terapia manualna kręgosłupa), które może być jedną z metod leczenia bólu. W jej programie może znajdować się również masaż leczniczy (mogący składać się z różnych rodzajów masażu takich jak masaż klasyczny, czy masaż relaksacyjny). Odpowiednio wdrożona i przeprowadzona rehabilitacja może zlikwidować przewlekłe bóle, a także przyczynić się do wyleczenia bólu ostrego różnego pochodzenia. W centrum rehabilitacji lekarz rehabilitacji medycznej odpowiada przede wszystkim za planowanie postępowania rehabilitacyjnego oraz odpowiedni dobór zabiegów do stanu pacjenta.

Pacjenci zgłaszają się na rehabilitację z przeróżnymi dolegliwościami, od dolegliwości bólowych kręgosłupa, przez różnego pochodzenia bóle głowy, aż po ból ścięgna. Zespoły bólowe są częstą, lecz nie jedyną przyczyną, z którą chory kwalifikuje się do rehabilitacji.

Przyczyn może być tyle, co występujących schorzeń i idąc tym tropem, tyle samo różnych metod pracy fizjoterapeuty. Najlepszym sposobem na sprawdzenie czy dany problem kwalifikuje się do leczenia rehabilitacyjne jest konsultacja ze specjalistą, który po zebraniu szczegółowego wywiadu, analizie dokumentacji medycznej i dokładnie przeprowadzonej diagnostyce stwierdzi, czy istnieje potrzeba jej wdrożenia.

GO ON CLINIC to nowoczesne centrum rehabilitacji we Wrocławiu. To połączenie zarówno profesjonalnej, jak i kompleksowej placówki fizjoterapeutycznej. W naszej klinice GO ON CLINIC oferujemy kompleksową rehabilitację, która obejmuje również rehabilitację dzieci.

Umów się już dziś na wizytę w GO ON CLINIC, jeżeli szukasz odpowiedniego miejsca, do zrealizowania swojej rehabilitacji lub chcesz się dowiedzieć czy jest Ci ona potrzebna! Opowiedz nam, z jakim problemem się zmagasz, a nasz zespół dopasuje program leczenia dostosowany do Twoich potrzeb.

Tutaj znajdziesz nas na mapie!